HET BEGIN
Het is 15 september 1881. In Amsterdam komen zes illustere burgers
bij elkaar om een 'Voorloopige Commissie tot het bouwen van een
concertzaal' in het leven te roepen. De Parkzaal, in de Plantage,
staat op het punt gesloopt te worden, Felix Meritis is te klein,
het Paleis voor Volksvlijt oncomfortabel en berucht om de slechte
akoestiek.
Enkele maanden eerder had het Weekblad De Amsterdammer de
beschamende staat van het hoofdstedelijke muziekleven aan de kaak
gesteld. 'Terwijl in het buitenland de bestuurders van alle
zichzelf respecterende steden voor goede concertzalen zorgen, voert
onze overheid het noodlottige woord kunst is geen regeringszaak in
haar schild', berichtte het weekblad.
ER WORDT GEBOUWD
Voor de keuze van een locatie gaat de commissie te rade bij Pierre Cuypers, architect van het Rijksmuseum
dat inmiddels in aanbouw is. Hij bemiddelt bij de aankoop van een
terrein in de buurt van het nieuwe museum, net buiten de
gemeentegrens, midden in de weilanden van Nieuwer-Amstel.
Op 7 maart 1882 liggen de plannen op tafel voor een Naamloze
Vennootschap met een kapitaal van destijds f 400.000.-, waarvoor
aandelen à f 1000.- te koop worden aangeboden. Op 8 juli 1882 is de
oprichting van de N.V. Het Concertgebouw is een feit, hoewel nog
voor slechts f 250.000.- is ingetekend.
Een specifieke bouwstijl wordt niet verlangd, als het geheel maar
past op een terrein van 130x55 m, niet meer gaat kosten dan f
300.000.-, en ruimte biedt aan ongeveer 2000 toehoorders. Na enig
geharrewar wordt gekozen voor het ontwerp - zij het in
vereenvoudigde vorm - van Amsterdams best beklante architect, Adolf Leonard (Dolf) van Gendt, schepper van
onder meer de Hollandsche Manege, Frascati, De IJsbreker en de
Galerij van het Paleis voor Volksvlijt.
Eind 1886 is Het Concertgebouw voltooid, maar door gebrek aan
vertrouwen van de geldschieters en de nodige strubbelingen met de
gemeente Nieuwer-Amstel, onder meer over het dempen van een
slootje, de bestrating van de toegangswegen en de levering van
straatverlichting, kan het langverwachte gebouw pas op woensdag 11
april 1888 feestelijk worden ingewijd.
