Over Johann Sebastian Bach

July 12, 2016

  • Johann Sebastian Bach (Duitsland, 1685-1750)
  • Beroemde stukken: Brandenburgse Concerten (1721), Matthäus-Passion (1727), Weihnachtsoratorium (1734), Goldberg-variaties (ca. 1741)
  • Stroming: Barok
  • Bijzonder: Bach verwekte maar liefst twintig kinderen, waarvan er vier, allen zoons, ook componist werden
  • En ook: hij verwerkte in zijn composities graag de getallen 14 en 41, omdat die in de numerologie aan zijn naam verbonden waren
  • Quote: dirigent Sir John Eliot Gardiner over Bach: ‘Je verbaast je voortdurend: hoe lukt het hem toch om van a naar b te komen?’

Over Johann Sebastian Bach

Een van de wonderlijkste episodes uit het leven van Johann Sebastian Bach vond plaats in de gevangenis. De dertiger, met thuis een groeiend gezin, had ontslag genomen aan het hof van Weimar, omdat hij elders beter betaald zou gaan worden. De hertog nam deze belediging niet en liet hem arresteren. Een stoïcijnse Bach gebruikte zijn maand in de cel overigens goed: hij schreef diverse orgelstukken.

Het is typerend voor Bach, die uiteindelijk altijd tegen de stroom in zijn eigen pad probeerde te volgen. Des te opvallender is het dat de componist, wars van autoriteit als hij was, het grootste deel van zijn leven werkte in dienst van machthebbers. Als kapelmeester en cantor schreef hij aan de lopende band missen, cantates en andere gelegenheidswerken, die direct werden gerepeteerd en uitgevoerd. Veel ervan zijn niet bewaard gebleven, maar meer dan 1100 stukken wel. Samen vormden ze een revolutie in de muziekgeschiedenis, die eeuwen later nog naklinkt.

Altijd wilde Bach het maximale halen uit instrumenten, die vaak nog volop in ontwikkeling waren. Dat mondde nog wel eens uit in ruzietjes met de musici, waarbij pruiken door de lucht vlogen en deuren werden dichtgesmeten. Bach bracht bovendien het idee van meerstemmigheid tot nieuwe hoogten. In plaats van de hoofdrol te hebben of er juist maar een beetje bij te hangen, kreeg elke stem zijn eigen kracht en inhoud. Het resultaat was méér dan de som der delen.

Bachs muziek was echter niet alleen inventief, maar heeft ook een grote emotionele zeggingskracht. Die zeldzame combinatie zorgde ervoor dat componisten hem bleven zien als inspirator. De verering door het publiek heeft in de laatste eeuw bijna religieuze vormen aangenomen. Een bijzondere wending voor een man die het zelf allemaal niet zo indrukwekkend vond: ‘Alles wat je moet doen is de juiste toon aanslaan.’ Dat is precies wat hij heeft gedaan.

Bach in Het Concertgebouw


  • Thursday, july 4, 2019


    • Bach – origineel en anders

      Nederlands Kamerorkest, Gordan Nikolić (viool/leiding), Leon Berendse (fluit)
      Nederlands Kamerorkest, Gordan Nikolić (viool/leiding), Leon Berendse (fluit), David Jansen (klavecimbel), Tim Kliphuis Trio
      Stravinsky, Kliphuis, J.S. Bach
      J.S. Bach Derde Brandenburgse concert in G, BWV 1048
      Kliphuis Brandenburg
      Stravinsky Concert in Es 'Dumbarton Oaks'
      J.S. Bach Vijfde Brandenburgse concert in D, BWV 1050
      Kliphuis Brandenburg Jam
      Thursday, july 4, 2019 at 8:00 pmGrote Zaal From € 22,00

  • Sunday, july 28, 2019


    • Leo van Doeselaar: Passacaglia

      Leo van Doeselaar (Maarschalkerweerdorgel)
      Leo van Doeselaar (Maarschalkerweerdorgel)
      Brahms, Debussy, Franck
      J.S. Bach Passacaglia in c, BWV 582
      Poglietti Canzon und Capriccio über das Henner und Hannergeschreÿ
      Vierne Prélude (uit 'Eerste symfonie in d', op. 14)
      Vierne Allegro vivace (uit 'Eerste symfonie in d', op. 14)
      Franck Tweede koraal in b kl.t. (uit 'Trois chorals')
      Debussy Prélude à l'Après-midi d'un Faune, L. 87 (arr. J.B Robin)
      Brahms Allegro energico e passionato - più allegro (uit 'Vierde symfonie in e', op. 98) (arr. R. Smits)
      Sunday, july 28, 2019 at 2:00 pmGrote Zaal From € 26,00

  • Saturday, august 3, 2019


    • Janoska Ensemble: Revolution

      Janoska Ensemble, Ondrej Janoska (viool), Roman Janoska (viool)
      Janoska Ensemble, Ondrej Janoska (viool), Roman Janoska (viool), Julius Darvas (contrabas), Frantisek Janoska (piano)
      P. McCartney, F. Janoska, J.S. Bach
      Mozart Ouverture (uit 'Le nozze di Figaro', KV 492)
      Tsjaikovski Mélodie in Es (uit 'Souvenir d'un lieu cher', op. 42)
      R. Janoska Hello, Prince!
      P. McCartney / Lennon Yesterday
      Wieniawski Variaties op een eigen thema in A, op. 15
      Pugnani/Kreisler Praeludium & Allegro
      J.S. Bach Ouverture (uit 'Derde orkestsuite in D', BWV 1068)
      F. Janoska Leos Dance
      P. McCartney Let it be
      F. Janoska Cole over Beethoven 'naar thema's van Ludwig van Beethoven en Cole Porter'
      Saturday, august 3, 2019 at 8:00 pmKleine Zaal From € 24,00

  • Tuesday, august 6, 2019


    • Johannette Zomer en Mike Boddé: De grote oversteek

      Johannette Zomer (sopraan), Mike Boddé (piano), Marcel Booij (contrabas/accordeon)
      Johannette Zomer (sopraan), Mike Boddé (piano), Marcel Booij (contrabas/accordeon), Angelo van den Burg (percussie)
      Keys, Webster/Burke, Mitchell
      Hildegard von Bingen Antifoon 'O quam mirabilis'
      G. Caccini Amarilli, mia bella (uit 'Le nuove musiche')
      Van Rosemond (uit 'Nieu dubbelt Haerlems lietboeck, ghenaemt den laurier-krans der amoureusen')
      Händel Lascia ch'io pianga mia cruda sorte (uit 'Rinaldo', HWV 7a)
      J.S. Bach Bist du bei mir, BWV 508
      J.S. Bach Prélude en Fuga in C (uit 'Das wohltemperierte Clavier I', BWV 846-869)
      Gounod Ave maria in Bes
      Delibes Viens, Mallika ... Dôme épais, le jasmin (uit 'Lakmé')
      Hahn À Chloris (uit 'Mélodies, livre II')
      Kosma Déjeuner du matin (uit '21 chansons')
      Brel Amsterdam
      Sonneveld Het dorp
      De Groot Pastorale
      Anoniem The Skye Boat Song
      Purcell Music for a While (uit 'Oedipus, King of Thebes', Z 583)
      Anoniem The Death of Queen Jane
      U2 Bad
      Anoniem Sunrise Prayer
      Copland Medley (uit 'Appalachian Spring')
      Bernstein America (uit 'West Side Story')
      Simone Feeling Good
      Mitchell Both Sides Now
      Webster/Burke Black Coffee
      Keys New York
      J.S. Bach Schlummert ein, ihr matten Augen (uit 'Cantate 'Ich habe genug'', BWV 82)
      Tuesday, august 6, 2019 at 8:00 pmKleine Zaal From € 24,00

  • Sunday, september 15, 2019


    • Close-up: 200 jaar Clara Schumann

      Susanne Niesporek (viool), Sanne Hunfeld (viool), Michael Gieler (altviool)
      Susanne Niesporek (viool), Sanne Hunfeld (viool), Michael Gieler (altviool), Fred Edelen (cello), Frank van de Laar (piano)
      C. Schumann, Goebaidoelina, J.S. Bach
      J.S. Bach Preludio (uit 'Derde partita in E', BWV 1006)
      J.S. Bach delen uit 'Das Wohltemperierte Klavier', BWV 846-893, KV 405 (bew. W. Mozart)
      Goebaidoelina Reflections on the theme B-A-C-H
      C. Schumann Drie romances, op. 22
      C. Schumann Drie preludes en fuga's, op. 16 (bew. T.A. Beijer)
      C. Schumann Pianotrio in g, op. 17
      Sunday, september 15, 2019 at 2:15 pmKleine Zaal From € 37,50

Highlights

  • Moesorgski's Schilderijen van een tentoonstelling & Hadelich speelt Tsjaikovski

  • Bach – origineel en anders

We encourage you to order your concert tickets using a different browser. Please use Chrome, Firefox, Safari, Edge or Internet Explorer version 10 or higher.