Biografie — October 21, 2016 · 2 minuten leestijd

Over Richard Strauss

Over Richard Strauss
  • Richard Strauss (Duitsland, 1864-1949)
  • Beroemde stukken: Also sprach Zarathustra (1896), Der Rosenkavalier (1910), Vier letzte Lieder (1948)
  • Stroming: laat-romantiek
  • Favoriet stemtype: sopraan
  • Hobby: Het kaartspel skat. Strauss verdiende er flink mee bij en verwerkte het spel in zijn opera Intermezzo
  • Opvallend: de grillige sopraan Pauline de Ahna was Strauss’ absolute muze. Een luidruchtige, door een heel orkest afgeluisterde ruzie in een kleedkamer ging naadloos over in een verloving.

Over Richard Strauss

Naar eigen zeggen schreef Richard Strauss muziek ‘zoals een koe melk produceert’. Deze zoon van een hoornist zette zijn eerste noten op papier toen hij zes was. Aanvankelijk speelde hij viool. Echt tot bloei kwam hij echter als assistent van de legendarische dirigent Hans von Bülow. In de jaren erna groeide zijn roem als componist en dirigent, carrières die uitstekend te verenigen bleken te zijn, en elkaar inhoudelijk versterkten. Als geen ander verdiepte Strauss zich in het orkest, tot het laatste, kleinste instrument. In klankkleur poogde hij verhalen te vatten. Hij wilde de luisteraar, bij wijze van spreken, in muziek kunnen laten begrijpen ‘dat ik mijn vork en lepel oppak en aan de andere kant van het bord weer neerleg’.

Nog altijd zijn vrienden en vijanden het er niet over eens welke werken de échte Richard Strauss laten horen. De donkere, fatalistische stukken van rond de eeuwwisseling, zoals Elektra en Salomé? Of de komische opera Der Rosenkavalier, die hem rijk maakte? Een feit is dat hij, als componist, dirigent én mens, zowel geïnteresseerd was in het intellectuele als in het lichte. Dat liet hij ook zien als leider van de Weense opera, die hij wilde ontdoen van haar museumstatus. Van Rusland tot Brazilië bracht hij gevarieerde muziekprogramma’s die in het hier en nu stonden.

Dat bleef hij doen tijdens het Hitler-regime. Strauss hield zich weinig bezig met politiek en distantieerde zich niet van het nazisme. Nadien zou die houding hem verweten blijven worden. Misschien is het mede daardoor dat zijn late composities introspectiever zijn, intens beladen, vaak met de dood als thema. Die dood vond Strauss uiteindelijk thuis, met zijn gezin naast hem, en was ‘precies zoals Wagner hem heeft gecomponeerd.’

Share this article

Richard Strauss in het Concertgebouw


  • Tuesday, november 2, 2021


    • Olivia Vermeulen: Hello Darkness

      Tuesday, november 2, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Olivia Vermeulen (mezzosopraan), Jan Philip Schulze (piano)
      Olivia Vermeulen (mezzosopraan), Jan Philip Schulze (piano)
      R. Strauss, Mahler, Rihm
      Monteverdi Lamento d'Arianna (uit 'l'Arianna')
      Eilish Listen before I go
      Schubert Der Tod und das Mädchen, D 531
      Schubert Der Jüngling und der Tod, D 545
      Crumb Dance of the moon in Santiago
      Duparc Extase
      Berg Vier Lieder, op. 2
      Lang The Crow (XI) The crow (uit "Cold trip" 2014/15)
      Newman In Germany before the war
      Cage The Wonderful Widow of Eighteen Springs
      Schumann Nachtlied, nr. 1 (uit 'Lieder und Gesänge', op. 96)
      Rihm Zwei Gedichte von Marina Zwetajewa
      Mahler Urlicht (uit 'Des Knaben Wunderhorn')
      R. Strauss Befreit, nr. 4 (uit 'Fünf Lieder', op. 39)

  • Friday, november 19, 2021


    • Thomas Oliemans en Eva-Maria Westbroek: Wien, Berlin, Buenos Aires

      Friday, november 19, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Eva-Maria Westbroek (sopraan), Thomas Oliemans (bariton/piano), Malcolm Martineau (piano)
      Eva-Maria Westbroek (sopraan), Thomas Oliemans (bariton/piano), Malcolm Martineau (piano)
      Gardel, Piazzolla, Weill
      R. Strauss Heimliche Aufforderung, nr. 3 (uit 'Vier Lieder', op. 27)
      R. Strauss Zueignung, nr. 1 (uit 'Acht Gedichte aus Letzte Blätter', op. 10)
      Berg Nacht, nr. 1 (uit 'Sieben frühe Lieder')
      Berg Die Nachtigall, nr. 3 (uit 'Sieben frühe Lieder')
      Berg Sommertage, nr. 7 (uit 'Sieben frühe Lieder')
      Schönberg Warnung, nr. 3 (uit 'Sechs Lieder', op. 3)
      Schönberg Erwartung (uit 'Vier Lieder', op. 2)
      R. Strauss Die Nacht, nr. 3 (uit 'Acht Gedichte aus Letzte Blätter', op. 10)
      R. Strauss Allerseelen, nr. 8 (uit 'Acht Gedichte aus Letzte Blätter', op. 10)
      R. Strauss Traum durch die Dämmerung, nr. 1 (uit 'Drei Lieder', op. 29)
      R. Strauss September, op. posth.
      Eisler An den kleinen Radioapparat
      Weill September Song (uit 'Knickerbocker Holiday')
      Weill Wie lange noch?
      Piazzolla Los pajaros perdidos
      Piazzolla Vuelvo al sur
      Gardel Volver

  • Sunday, november 21, 2021


    • Strijkers plus: RFO met Elgar, Strauss en Dvořák

      Sunday, november 21, 2021 at 11:00 amGrote Zaal

      Strijkers van het Radio Filharmonisch Orkest, James Gaffigan (dirigent), Frank van den Brink (klarinet)
      Strijkers van het Radio Filharmonisch Orkest, James Gaffigan (dirigent), Frank van den Brink (klarinet), Jos Lammerse (fagot)
      Dvořák, R. Strauss, Elgar
      Elgar Serenade in e, op. 20
      R. Strauss Duet-concertino, TrV 293
      Dvořák Serenade in E, op. 22, B. 52

  • Sunday, december 5, 2021


    • Edo de Waart leidt Strauss’ Eine Alpensinfonie

      Sunday, december 5, 2021 at 11:00 amGrote Zaal

      Radio Filharmonisch Orkest, Edo de Waart (dirigent)
      Radio Filharmonisch Orkest, Edo de Waart (dirigent)
      R. Strauss, Diepenbrock
      Diepenbrock Ouverture (uit 'De vogels', 1911-12)
      R. Strauss Eine Alpensinfonie, op. 64

  • Wednesday, december 15, 2021


    • Fabio Luisi leidt Brahms en Strauss bij het Concertgebouworkest

      Wednesday, december 15, 2021 at 8:15 pmGrote Zaal

      Concertgebouworkest, Fabio Luisi (dirigent), Nikolaj Szeps-Znaider (viool)
      Concertgebouworkest, Fabio Luisi (dirigent), Nikolaj Szeps-Znaider (viool)
      R. Strauss, Brahms
      Brahms Vioolconcert in D, op. 77
      R. Strauss Eine Alpensinfonie, op. 64
We encourage you to order your concert tickets using a different browser. Please use Chrome, Firefox, Safari, Edge or Internet Explorer version 10 or higher.