Biografie — November 13, 2018 · 2 minuten leestijd

Over Johannes Brahms: klarinetliefhebber vol zelfrelativering

Over Johannes Brahms: klarinetliefhebber vol zelfrelativering
  • Johannes Brahms (Duitsland, 1833-1897)
  • Beroemde werken: Vioolconcert, symfonieën, Ein deutsches Requiem, liederen, pianoconcerten
  • Stroming: Romantiek
  • Fan van: Beethoven, Mozart, Haydn, Bach. Van de eerste had hij een buste staan. Brahms verzamelde eerste drukken van muziek en handschriften van zijn helden.
  • Hobby: buiten zijn. Een groot deel van het jaar stond hij voor dag en dauw op om in de bossen of bergen te wandelen. Toen pianiste Florence May hem vroeg hoe ze haar spel kon verbeteren, antwoordde hij: ‘Continu in het bos lopen.’

Over Johannes Brahms

‘Bereid je vrouw voor op een gruwelijke aanblik’, schreef Johannes Brahms aan een bevriend dirigent. Sinds enige tijd begaf hij zich in het leven voorzien van een forse baard. De voorzichtige voorbereiding is typerend voor een componist die als geen ander bereid was tot zelfrelativering.

Ook als het hem tegenwerkte. Er hadden heel wat meer Brahms-werken in omloop kunnen zijn, ware het niet dat hij zelf er zo veel vernietigd heeft. Of herschreven, of allebei. Door zijn hele loopbaan heen liep een bewustzijn dat het altijd beter kan. Tegen een wat weigerachtig orkest, dat niet blij werd van een van zijn Serenades, zei Brahms: ‘Heren, ik ben me ervan bewust dat ik niet Beethoven ben.’

De muziek werd Brahms, wiens vader hoornist en contrabassist was, met de paplepel ingegoten. Zijn ouders stimuleerden hem om er zijn beroep van te maken, althans: als uitvoerend musicus. Dat de jonge pianist, die al vanaf zijn tiende jaar openbaar optrad, eigenlijk liever componeerde, vonden zij en zijn leraren maar niets.

Inderdaad werd Brahms een verdienstelijk solist en vooral ook begeleider van violisten als de Hongaar Ede Reményi. Vanaf zijn twintigste sloeg de balans definitief om naar het zelf scheppen van muziek. Hij leerde Franz Liszt kennen, en Robert Schumann hielp hem zijn muziek uit te geven. Vanaf dat moment combineerde Brahms een steeds internationaler wordende loopbaan met schrijfperiodes, vaak ergens teruggetrokken op het platteland.

Hij richtte zich voornamelijk op absolute muziek: muziek zonder specifiek benoemd verhaal. Hij schreef symfonieën, werk voor allerlei kamerensembles, maar ook koorwerken en liederen. Toen hij tegen de zestig liep, was hij voornemens met pensioen te gaan, maar deed hij via klarinettist Richard Mühlfeld een nieuwe muzikale liefde op. De klarinet zou hem inspireren tot diverse roerende werken.

Brahms trad zes keer op in Nederland, onder meer als dirigent van zijn Derde symfonie. Erg gelukkig werd hij niet van de lokale musici: ‘Naar Amsterdam kom ik alleen nog terug om goed te eten en te drinken.’ Overigens reisde hij wel degelijk opnieuw af voor zijn Vierde symfonie, maar nu nam hij een eigen orkest mee.

Share this article

Brahms in Het Concertgebouw


  • Wednesday, january 20, 2021


    • Schumann Quartett speelt Brahms

      Wednesday, january 20, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Schumann Quartett
      Schumann Quartett
      Brahms, Herrmann, Mozart
      Mozart Strijkkwartet in Bes, KV 458 'Jacht'
      Herrmann Echoes
      Brahms Strijkkwartet nr. 3 in Bes, op. 67

  • Saturday, february 6, 2021


    • Pianist Lucas Debargue en topsolisten in kwartet

      Saturday, february 6, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Lucas Debargue (piano), Nikita Boriso-Glebsky (viool), Maxim Rysanov (altviool)
      Lucas Debargue (piano), Nikita Boriso-Glebsky (viool), Maxim Rysanov (altviool), Narek Hakhnazaryan (cello)
      R. Schumann, Brahms, Fauré
      Fauré Pianokwartet nr. 1 in c, op. 15
      Brahms Pianokwartet nr. 3 in c, op. 60
      R. Schumann Pianokwartet in Es, op. 47

  • Wednesday, february 17, 2021


    • Fröst, Tamestit en Wosner spelen Mozarts Kegelstatt-trio

      Wednesday, february 17, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Martin Fröst (klarinet), Antoine Tamestit (altviool), Shai Wosner (piano)
      Martin Fröst (klarinet), Antoine Tamestit (altviool), Shai Wosner (piano)
      Brahms, Fauré, Mozart
      Mozart Trio in Es, KV 498 'Kegelstatt'
      Fauré Pianotrio in d, op. 120 (arr. S. Wosner)
      Brahms Zwei Gesänge, op. 91 (arr. Fröst/Tamestit/Wosner)
      Brahms Klarinettrio in a, op. 114 (arr. M. Tree)

  • Tuesday, march 2, 2021


    • Anna Prohaska zingt liederen uit het Paradijs

      Tuesday, march 2, 2021 at 8:15 pmKleine Zaal

      Anna Prohaska (sopraan), Julius Drake (piano)
      Anna Prohaska (sopraan), Julius Drake (piano)
      Bernstein, Crumb, Mahler
      Ravel Trois beaux oiseaux du paradis (uit 'Trois chansons')
      Messiaen Bonjour toi, colombe verte (uit 'Harawi')
      Fauré La chanson d'Ève, op. 95
      Debussy Apparition
      Daniel-Lesur Ce qu'Adam dit à Ève
      Stravinsky Pastorale
      Wolf Die Spröde, nr. 26 (uit 'Goethe-Lieder')
      Wolf Die Bekehrte, nr. 27 (uit 'Goethe-Lieder')
      Brahms Salamander, nr. 2 (uit 'Fünf Lieder', op. 107)
      Reimann Gib mir den Apfel (uit 'Kinderlieder')
      Britten A Poison Tree
      Pfitzner Röschen biß den Apfel an (uit 'Alte Weisen', op. 33)
      Ravel Air du Feu (uit 'L'enfant et les sortilèges')
      Rachmaninoff Au...!, nr. 6 (uit 'Zes liederen', op. 38)
      Ives Evening
      Purcell Sleep, Adam, sleep and take thy rest, Z 195
      Schubert Auflösung, D 807
      Schubert Abendstern, D 806
      R. Schumann Jetzt sank des Abends gold'ner Schein, nr. 21 (uit 'Das Paradies und die Peri', op. 50)
      R. Schumann Warte, warte, wilder Schiffsmann, nr. 6 (uit 'Liederkreis', op. 24)
      Eisler Jeden Morgen, mein Brot zu verdienen (uit 'Die Hollywood-Elegien')
      Eisler Diese Stadt hat mich belehrt (uit 'Die Hollywood-Elegien')
      Mahler Das irdische Leben (uit 'Des Knaben Wunderhorn')
      Crumb Wind Elegy (uit 'Three Early Songs')
      Bernstein Silhouette (Galilee)

  • Wednesday, april 14, 2021


    • Vriendenrepetitie: Yuja Wang speelt Brahms bij het Concertgebouworkest

      Wednesday, april 14, 2021 at 9:30 amGrote Zaal

      Concertgebouworkest, Paavo Järvi (dirigent), Yuja Wang (piano)
      Concertgebouworkest, Paavo Järvi (dirigent), Yuja Wang (piano)
      R. Schumann, Brahms
      Brahms Pianoconcert nr. 1 in d, op. 15
      R. Schumann Symfonie nr. 3 in Es, op. 97 'Rheinische'
We encourage you to order your concert tickets using a different browser. Please use Chrome, Firefox, Safari, Edge or Internet Explorer version 10 or higher.