Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

September 18, 2018

  • Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (Rusland, 1840-1893)
  • Beste vriendin: Zijn patroon, de weduwe Nadeshka von Meck. Zo’n dertien jaar lang onderhield zij Tsjaikovski, zodat hij in alle rust kon componeren. De twee wisselden meer dan 1200 zeer persoonlijke brieven uit, maar hebben elkaar nooit in het echt gesproken.
  • Hobby: wandelen. ’s Ochtends drie kwartier, in de middag tenminste twee uur. Die regel werd strikt nageleefd, aldus broer Modest: ‘Alsof hij, als hij vijf minuten te vroeg terug zou zijn, ziek zou worden en ongelooflijke tegenslag in gang zou zetten.’
  • Bijzonder: Tsjaikovski was in zijn tijd wereldberoemd als dirigent. In 1891 had hij de eer de New Yorkse Carnegie Hall te mogen inwijden met een reeks openingsconcerten.
  • Citaat: ‘Wat een criticus precies schrijft, betekent niet zoveel; het gaat erom dat hij iets schrijft.’

Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

‘Geloof niet, dat ik mij verbeeld ooit een groot kunstenaar te worden,’ schreef Pjotr Iljitsj Tsjaikovski aan een van zijn zussen. ‘Ik wil alleen dat doen, waartoe ik een roeping voel.’ Tsjaikovski vervulde op dat moment, na een juridische opleiding te hebben afgerond, een kantoorbaan aan het ministerie van justitie. Als talenwonder mocht hij af en toe tolken bij buitenlandse reizen.

Toch lag zijn hart bij plan B: een loopbaan in de muziek. Toen Tsjaikovski 22 jaar oud was ging een langgekoesterde wens in vervulling. Hij werd toegelaten op het zojuist geopende conservatorium van Sint Petersburg. Het ministerie zag de jonge klerk niet meer terug. Sterker nog, na afronding van zijn studie werd hij zelf conservatoriumdocent, in Moskou.

Het lesgeven en een baantje als muziekcriticus gaven Tsjaikovski de financiële ruimte om te kunnen componeren. De ontvangst van zijn werk was wisselend. Indertijd was nationalistisch getinte, vaak op volkstradities geënte muziek de norm en zijn composities werden al gauw ‘te Westers’ gevonden. Toch beleefde hij ook triomfen, bijvoorbeeld met zijn fantasie-ouverture Romeo en Julia. Zeker toen hij als eerste Russische componist ooit een structurele internationale carrière opbouwde, groeide ook in zijn moederland de waardering.

Tsjaikovski reisde veel en vond weinig rust. Als kind al was hij overgevoelig, had hij last van stemmingswisselingen en een drang om van de mensen weg te vluchten. Al die aspecten beïnvloedden zijn latere leven en werk. Tsjaikovski was een absolute exponent van de Romantiek. In werken als De storm en Het Zwanenmeer vatte hij allerlei Grote Gevoelens in melodieën vol drama en tragiek. Zijn zesde en laatste symfonie, de Pathétique, wordt ook nu nog, al dan niet terecht, verbonden aan zijn turbulente (liefdes)leven en wankele geestestoestand.

Toch is er ook een lichtere Tsjaikovski, zoals die van de bij jong en oud geliefde Notenkraker Suite. Er is de componist die zijn liefde uit voor heel andere stijlperiodes, bijvoorbeeld in de door de achttiende eeuw geïnspireerde Serenade voor strijkers. En er zijn de theaterman van grote opera’s als Jevgeni Onegin en de ingetogen interpretator van intieme gedichten en mystieke liturgie. Een groot kunstenaar, dus toch.

Tsjaikovski in Het Concertgebouw


  • Saturday, august 3, 2019


    • Janoska Ensemble: Revolution

      Janoska Ensemble, Ondrej Janoska (viool), Roman Janoska (viool)
      Janoska Ensemble, Ondrej Janoska (viool), Roman Janoska (viool), Julius Darvas (contrabas), Frantisek Janoska (piano)
      P. McCartney, F. Janoska, J.S. Bach
      Mozart Ouverture (uit 'Le nozze di Figaro', KV 492)
      Tsjaikovski Mélodie in Es (uit 'Souvenir d'un lieu cher', op. 42)
      R. Janoska Hello, Prince!
      P. McCartney / Lennon Yesterday
      Wieniawski Variaties op een eigen thema in A, op. 15
      Pugnani/Kreisler Praeludium & Allegro
      J.S. Bach Ouverture (uit 'Derde orkestsuite in D', BWV 1068)
      F. Janoska Leos Dance
      P. McCartney Let it be
      F. Janoska Cole over Beethoven 'naar thema's van Ludwig van Beethoven en Cole Porter'
      Saturday, august 3, 2019 at 8:00 pmKleine Zaal From € 24,00

  • Thursday, august 8, 2019


    • Noa Wildschut & Jeugdorkest Nederland: Saint-Saëns en Tsjaikovski

      Jeugdorkest Nederland, Jurjen Hempel (dirigent), Noa Wildschut (viool)
      Jeugdorkest Nederland, Jurjen Hempel (dirigent), Noa Wildschut (viool)
      Tsjaikovski, Saint-Saëns, Grahl
      Grahl Brennendes Geheimnis 'novelle voor orkest' (In opdracht van Jeugdorkest Nederland)
      Saint-Saëns Derde vioolconcert in b, op. 61
      Tsjaikovski Vierde symfonie in f, op. 36
      Thursday, august 8, 2019 at 8:00 pmGrote Zaal From € 22,00

  • Friday, august 16, 2019


    • Palestine Youth Orchestra: Ode aan de liefde

      Palestine Youth Orchestra, Vincent de Kort (dirigent), Nai Barghouti (zang)
      Palestine Youth Orchestra, Vincent de Kort (dirigent), Nai Barghouti (zang)
      Bizet, Badarni, Wagner
      Tsjaikovski Romeo en Julia, fantasie-ouverture naar Shakespeare in b
      Arnita Remembrance
      A. Rahbani / M. Rahbani Saa’ltak Habibi
      E. Rahbani Ya Sneeni ili Ruhti Irjiaili (uit 'Mais al Reem')
      Saint-Saëns Danse bacchanale
      Wagner Liebestod (uit 'Tristan und Isolde', WWV 90)
      Badarni Palestinian Rhapsody
      Bizet Prélude (uit 'Eerste suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Aragonaise (uit 'Eerste suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Intermezzo (uit 'Eerste suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Les Toréadors (uit 'Eerste suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Habañera, nr. 2 (uit 'Tweede suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Chanson du toréador, nr. 4 (uit 'Tweede suite (uit 'Carmen')')
      Bizet Danse Bohème, nr. 6 (uit 'Tweede suite (uit 'Carmen')')
      A. Rahbani / M. Rahbani Zahret al Madaen
      Friday, august 16, 2019 at 8:00 pmGrote Zaal From € 22,00

  • Thursday, august 22, 2019


    • Koninklijk Concertgebouworkest & Tabea Zimmermann

      Koninklijk Concertgebouworkest, Tugan Sokhiev (dirigent), Tabea Zimmermann (altviool)
      Koninklijk Concertgebouworkest, Tugan Sokhiev (dirigent), Tabea Zimmermann (altviool)
      Tsjaikovski, Bartók, Brahms
      Brahms Variaties op een thema van J. Haydn in Bes, op. 56a
      Bartók Altvioolconcert, Sz. 120
      Tsjaikovski Eerste symfonie in g, op. 13 'Winterdromen'
      Thursday, august 22, 2019 at 8:00 pmGrote Zaal From € 35,00

  • Friday, august 23, 2019


    • Concertgebouworkest Young, Julian Rachlin & Pablo Heras-Casado: Mendelssohn en Tsjaikovski

      Concertgebouworkest Young, Pablo Heras-Casado (dirigent), Julian Rachlin (viool)
      Concertgebouworkest Young, Pablo Heras-Casado (dirigent), Julian Rachlin (viool)
      Tsjaikovski, Mendelssohn, Glanert
      Glanert Idyllium (In opdracht van het Koninklijk Concertgebouworkest)
      Mendelssohn Vioolconcert in e, op. 64
      Tsjaikovski Vijfde symfonie in e, op. 64
      Friday, august 23, 2019 at 8:00 pmGrote Zaal From € 22,00

Highlights

  • Nelson Freire in Beethovens Vierde pianoconcert

  • Noa Wildschut & Jeugdorkest Nederland: Saint-Saëns en Tsjaikovski

We encourage you to order your concert tickets using a different browser. Please use Chrome, Firefox, Safari, Edge or Internet Explorer version 10 or higher.