Biografie — 8 maart 2020 · 2 minuten leestijd

Over Gustav Mahler: buitenmens met allesomvattende symfonieën

Over Gustav Mahler: buitenmens met allesomvattende symfonieën
  • Gustav Mahler (1860-1911)
  • Stroming: Late Romantiek
  • Opvallend: Mahler was niet alleen een buitenmens, maar ook behoorlijk sportief. Hij zwom, liep hard, fietste en roeide
  • Citaat: ‘Een symfonie moet zijn als de wereld. Hij moet alles omvatten.’
  • Op het scherm: Mahlers muziek figureert in talloze films, uiteenlopend van Death in Venice en Shutter Island tot Coffee & Sigarettes. Ook televisieseries als MASH, Six Feet Under en Fargo worden gekleurd door zijn werken.

In mei 2020 organiseert Het Concertgebouw voor de derde keer in zijn geschiedenis een groots Mahler Festival. Meer informatie over het Mahler festival.

Over Gustav Mahler

Was Gustav Mahler zes jaar oud, toen hij bij zijn grootouders op zolder een piano vond, of pas vijf? Of zelfs maar drie? De bronnen verschillen van mening over het antwoord, maar feit is dat Mahler zijn levensdoel die dag gevonden heeft. Al werd hij uiteindelijk geen pianist, maar dirigent en componist.

In die volgorde. Gedurende zijn leven werd Mahler vooral gezien als dirigent – en wel een van de besten ter wereld. Vol passie en invoelend vermogen bracht hij grote symfonische werken en opera’s. Vooral Wagner kende een onvermoeibaar ambassadeur in de Boheemse dirigent.

Toch trok Mahler, die al jong de leiding kreeg over de Weense Staatsopera, zich wanneer hij kon terug om te componeren. In zijn muziek, vaak gebaseerd op poëzie, stelde hij grote vragen over leven en dood, schuld en onschuld, en schetste hij een lyrisch beeld van de natuur. Zijn ervaring als dirigent zette hij in om het maximale uit zijn orkestratie te halen. Vaak ook letterlijk: zo gebruikte hij in zijn Zesde en Achtste symfonie ongekend grote orkesten – en in die Achtste bovendien een koor van meer dan 800 stemmen.

1907 was misschien wel het meest bewogen jaar uit een toch al bewogen leven. De componist van de Kindertotenlieder verloor zijn eigen dochtertje. Hij werd mede vanwege zijn Joodse afkomst ontslagen bij de Weense Staatsopera en kreeg te horen dat hij een ongeneeslijke hartziekte had. In diezelfde periode emigreerde hij.

In de Verenigde Staten wachtte Mahler een nieuwe reeks triomfen bij de New York Philharmonic, maar tegelijkertijd speelden in zijn eigen werk dood, rouw en de vraag naar de zin van alles een grotere rol dan ooit. De tienjarige die als eerste werk een Dodenmars schreef – niet zo vreemd, als maar liefst acht broertjes en zusjes hun kindertijd niet overleven – verwierf nu een soberder, kaler toon. Met zijn laatste voltooide symfonische werk Das Lied von der Erde nam hij bijna letterlijk afscheid: ‘Ewig! Ewig!’

Deel dit artikel

Gustav Mahler in Het Concertgebouw


  • Dinsdag 2 maart 2021


    • Anna Prohaska zingt liederen uit het Paradijs

      Dinsdag 2 maart 2021 20:15Kleine Zaal

      Anna Prohaska (sopraan), Julius Drake (piano)
      Anna Prohaska (sopraan), Julius Drake (piano)
      Bernstein, Crumb, Mahler
      Ravel Trois beaux oiseaux du paradis (uit 'Trois chansons')
      Messiaen Bonjour toi, colombe verte (uit 'Harawi')
      Fauré La chanson d'Ève, op. 95
      Debussy Apparition
      Daniel-Lesur Ce qu'Adam dit à Ève
      Stravinsky Pastorale
      Wolf Die Spröde, nr. 26 (uit 'Goethe-Lieder')
      Wolf Die Bekehrte, nr. 27 (uit 'Goethe-Lieder')
      Brahms Salamander, nr. 2 (uit 'Fünf Lieder', op. 107)
      Reimann Gib mir den Apfel (uit 'Kinderlieder')
      Britten A Poison Tree
      Pfitzner Röschen biß den Apfel an (uit 'Alte Weisen', op. 33)
      Ravel Air du Feu (uit 'L'enfant et les sortilèges')
      Rachmaninoff Au...!, nr. 6 (uit 'Zes liederen', op. 38)
      Ives Evening
      Purcell Sleep, Adam, sleep and take thy rest, Z 195
      Schubert Auflösung, D 807
      Schubert Abendstern, D 806
      R. Schumann Jetzt sank des Abends gold'ner Schein, nr. 21 (uit 'Das Paradies und die Peri', op. 50)
      R. Schumann Warte, warte, wilder Schiffsmann, nr. 6 (uit 'Liederkreis', op. 24)
      Eisler Jeden Morgen, mein Brot zu verdienen (uit 'Die Hollywood-Elegien')
      Eisler Diese Stadt hat mich belehrt (uit 'Die Hollywood-Elegien')
      Mahler Das irdische Leben (uit 'Des Knaben Wunderhorn')
      Crumb Wind Elegy (uit 'Three Early Songs')
      Bernstein Silhouette (Galilee)

  • Dinsdag 9 maart 2021


    • Valery Gergiev en het Mariinsky Orchestra: de Vijfde van Mahler

      Dinsdag 9 maart 2021 20:15Grote Zaal

      Mariinsky Orchestra, Valery Gergiev (dirigent), Mao Fujita (piano)
      Mariinsky Orchestra, Valery Gergiev (dirigent), Mao Fujita (piano)
      Mahler, Mozart, Debussy
      Debussy Prélude à l'après-midi d'un faune, L. 86
      Mozart Pianoconcert nr. 24 in c, KV 491
      Mahler Symfonie nr. 5 in cis
    • Bejun Mehta zingt Beethovens An die ferne Geliebte

      Dinsdag 9 maart 2021 20:15Kleine Zaal

      Bejun Mehta (countertenor), Jonathan Ware (piano)
      Bejun Mehta (countertenor), Jonathan Ware (piano)
      Mahler, Britten, Haydn
      Mozart Ombra felice … Io ti lascio, KV 255
      Beethoven An die ferne Geliebte, op. 98
      Haydn Arianna a Naxos, Hob. XXVIb: 2
      Britten Canticle I, op. 40 'My Beloved Is Mine And I Am His'
      Mahler Rückert-Lieder

  • Zondag 14 maart 2021


    • Karina Canellakis en Radio Filharmonisch Orkest: Mahlers Symfonie nr. 1

      Zondag 14 maart 2021 11:00Grote Zaal

      Radio Filharmonisch Orkest, Karina Canellakis (dirigent)
      Radio Filharmonisch Orkest, Karina Canellakis (dirigent)
      Mahler
      Mahler Symfonie nr. 1 in D

  • Woensdag 17 maart 2021


    • Concertgebouworkest, Antonio Pappano en Igor Levit met Schumann

      Woensdag 17 maart 2021 20:15Grote Zaal

      Concertgebouworkest, Antonio Pappano (dirigent), Igor Levit (piano)
      Concertgebouworkest, Antonio Pappano (dirigent), Igor Levit (piano)
      Mahler, R. Strauss, R. Schumann
      Diepenbrock Andante agitato - Adagio (uit 'Elektra-suite')
      Diepenbrock Allegro agitato - Maestoso (uit 'Elektra-suite')
      R. Schumann Pianoconcert in a, op. 54
      R. Strauss Don Juan, op. 20
      Mahler Totenfeier, Symphonische Dichtung für grosses Orchester
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.