Biografie — 12 maart 2020 · 2 minuten leestijd

Over Johann Sebastian Bach: tegen de stroom in met 20 kinderen

Over Johann Sebastian Bach: tegen de stroom in met 20 kinderen
  • Johann Sebastian Bach (Duitsland, 1685-1750)
  • Beroemde stukken: Brandenburgse Concerten (1721), Matthäus-Passion (1727), Weihnachtsoratorium (1734), Goldberg-variaties (ca. 1741)
  • Stroming: Barok
  • Bijzonder: Bach verwekte maar liefst twintig kinderen, waarvan er vier, allen zoons, ook componist werden
  • En ook: hij verwerkte in zijn composities graag de getallen 14 en 41, omdat die in de numerologie aan zijn naam verbonden waren
  • Quote: dirigent Sir John Eliot Gardiner over Bach: ‘Je verbaast je voortdurend: hoe lukt het hem toch om van a naar b te komen?’

Over Johann Sebastian Bach

Een van de wonderlijkste episodes uit het leven van Johann Sebastian Bach vond plaats in de gevangenis. De dertiger, met thuis een groeiend gezin, had ontslag genomen aan het hof van Weimar, omdat hij elders beter betaald zou gaan worden. De hertog nam deze belediging niet en liet hem arresteren. Een stoïcijnse Bach gebruikte zijn maand in de cel overigens goed: hij schreef diverse orgelstukken.

Het is typerend voor Bach, die uiteindelijk altijd tegen de stroom in zijn eigen pad probeerde te volgen. Des te opvallender is het dat de componist, wars van autoriteit als hij was, het grootste deel van zijn leven werkte in dienst van machthebbers. Als kapelmeester en cantor schreef hij aan de lopende band missen, cantates en andere gelegenheidswerken, die direct werden gerepeteerd en uitgevoerd. Veel ervan zijn niet bewaard gebleven, maar meer dan 1100 stukken wel. Samen vormden ze een revolutie in de muziekgeschiedenis, die eeuwen later nog naklinkt.

Altijd wilde Bach het maximale halen uit instrumenten, die vaak nog volop in ontwikkeling waren. Dat mondde nog wel eens uit in ruzietjes met de musici, waarbij pruiken door de lucht vlogen en deuren werden dichtgesmeten. Bach bracht bovendien het idee van meerstemmigheid tot nieuwe hoogten. In plaats van de hoofdrol te hebben of er juist maar een beetje bij te hangen, kreeg elke stem zijn eigen kracht en inhoud. Het resultaat was méér dan de som der delen.

Bachs muziek was echter niet alleen inventief, maar heeft ook een grote emotionele zeggingskracht. Die zeldzame combinatie zorgde ervoor dat componisten hem bleven zien als inspirator. De verering door het publiek heeft in de laatste eeuw bijna religieuze vormen aangenomen. Een bijzondere wending voor een man die het zelf allemaal niet zo indrukwekkend vond: ‘Alles wat je moet doen is de juiste toon aanslaan.’ Dat is precies wat hij heeft gedaan.

Deel dit artikel

Bach in Het Concertgebouw


  • Woensdag 30 september 2020


    • Musici van het Concertgebouworkest met Pekka Kuusisto

      Woensdag 30 september 2020 20:15Grote Zaal

      Leden van het Concertgebouworkest, Pekka Kuusisto (viool)
      Leden van het Concertgebouworkest, Pekka Kuusisto (viool)
      J.S. Bach, Stravinsky, Byrd
      Tsoupaki Thin Air
      Thorvaldsdottir Hrim
      Byrd Sanctus (uit ‘Mass for Four Voices’) (bew. P. Kuusisto)
      Byrd Two Motets (bew. N. Muhly)
      Stravinsky Concert in Es 'Dumbarton Oaks'
      J.S. Bach Brandenburgs concert nr. 3 in G, BWV 1048

  • Donderdag 1 oktober 2020


    • Musici van het Concertgebouworkest met Pekka Kuusisto

      Donderdag 1 oktober 2020 21:15Grote Zaal

      Leden van het Concertgebouworkest, Pekka Kuusisto (viool)
      Leden van het Concertgebouworkest, Pekka Kuusisto (viool)
      J.S. Bach, Stravinsky, Byrd
      Tsoupaki Thin Air
      Thorvaldsdottir Hrim
      Byrd Sanctus (uit ‘Mass for Four Voices’) (bew. P. Kuusisto)
      Byrd Two Motets (bew. N. Muhly)
      Stravinsky Concert in Es 'Dumbarton Oaks'
      J.S. Bach Brandenburgs concert nr. 3 in G, BWV 1048

  • Zaterdag 17 oktober 2020


    • Jaap Eilander speelt Bach en Rachmaninoff

      Zaterdag 17 oktober 2020 20:15Kleine Zaal

      Jaap Eilander (piano)
      Jaap Eilander (piano)
      J.S. Bach/Busoni, Rachmaninoff, J.S. Bach
      J.S. Bach Menuet in G (uit 'Clavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach', BWV 841) (bew. E. Petri)
      J.S. Bach Menuet in g (uit 'Clavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach', BWV 842) (bew. E. Petri)
      J.S. Bach Notenbüchlein für Anna Magdalena Bach, BWV 508 (bew. J. Eilander)
      J.S. Bach Fantasie in c, BWV 921 (bew. E. Petri)
      J.S. Bach Prelude und Fuge in c moll (uit 'Das wohltemperierte Klavier I', BWV 847) (bew. F. Busoni)
      J.S. Bach Prelude in C (uit 'Das wohltemperierte Klavier I', BWV 846) (bew. F. Busoni)
      Rachmaninoff Mélodie, nr. 3 (uit 'Morceaux de fantaisie', op. 3)
      Rachmaninoff Prelude in b, nr. 10 (uit 'Dertien preludes', op. 32)
      Rachmaninoff Prelude in gis, nr. 12 (uit 'Dertien preludes', op. 32)
      J.S. Bach Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit (uit 'Cantate', BWV 106) (bew. J. Eilander)
      J.S. Bach Schafe können sicher weiden (uit 'Cantate', BWV 208) (bew. J. Eilander)
      J.S. Bach Adagio (uit 'Orgelsonate nr. 4', BWV 528) (bew. A. Stradal)
      J.S. Bach Prélude en Fuga no. 16 (g-klein) (uit 'Das wohltemperierte Clavier I', BWV 846-869)
      J.S. Bach Passacaglia, BWV 582 (bew. J. Eilander)
      J.S. Bach/Busoni Prelude 'Nun Komm' der Heiden Heiland', BWV 659
      J.S. Bach Partita nr. 1, BWV 825

  • Dinsdag 27 oktober 2020


    • Albumrelease Tjeerd Top: Fragile

      Dinsdag 27 oktober 2020 18:30Kleine Zaal

      Tjeerd Top (viool)
      Tjeerd Top (viool)
      J.S. Bach, Glass, Top
      Vivaldi Cadenza (uit 'Vioolconcert in D', RV 208 'Grosso Mogul')
      Ysaÿe Sonate in E, op. 27, nr. 6
      Top Fast Ghost
      Glass The Fourth Knee Play, op. 45
      J.S. Bach Largo (uit 'Sonate nr. 3 in C', BWV 1005)

  • Donderdag 19 november 2020


    • Pearls in Baroque presenteert Bachs Brandenburgse concert nr. 5

      Donderdag 19 november 2020 19:00Grote Zaal

      Pearls in Baroque, Kate Clark (traverso), Paul van der Linden (hobo/blokfluit)
      Pearls in Baroque, Kate Clark (traverso), Paul van der Linden (hobo/blokfluit), Sayuri Yamagata (viool), Noyuri Hazama (viool), Isabel Franenberg (altviool), Rainer Zipperling (cello/viola da gamba), Robert Franenberg (contrabas/violone), Noriko Amano (klavecimbel)
      Rameau, F. Couperin, J.S. Bach
      J.S. Bach Brandenburgs concert nr. 5 in D, BWV 1050
      F. Couperin L'impériale, nr. 3 (uit 'Les Nations')
      Rameau Pièces de clavecin en concert
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.