Het Concertgebouw viert 100 jaar John Coltrane met vier concerten

Op woensdag 23 september is het honderd jaar geleden dat saxofonist John Coltrane (1926-1967) werd geboren. Coltrane trad tussen 1960 en 1963 vier keer op in Het Concertgebouw. Dit seizoen staat Het Concertgebouw met vier concerten stil bij zijn muziek. Saxofonist Branford Marsalis en zangeres Dianne Reeves, het Belgische Flat Earth Society Orchestra en Joshua Redman met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw brengen elk een eerbetoon aan Coltrane. Zijn zoon Ravi Coltrane eert samen met harpist Brandee Younger de muziek van zijn moeder, Alice Coltrane. De reeks begint op vrijdag 30 oktober in de Kleine Zaal.

Vier keer in de Grote Zaal

John Coltrane debuteerde in Het Concertgebouw op 9 april 1960 in bijzonder gezelschap: tijdens een nachtconcert in de Grote Zaal speelde hij in het Miles Davis Quintet. De muziek was nieuw en onbekend voor het publiek, omdat de elpees Giant Steps en Coltrane Jazz van Coltrane en Kind of Blue van Davis nog niet beschikbaar waren in Europa. Een deel van het publiek verliet voortijdig de zaal.
Op 19 november 1961 kwam Coltrane terug met zijn eigen kwintet, met onder anderen Eric Dolphy. Dat zijn muziek werd gewaardeerd bleek ook uit de Edison die hij bij dat concert ontving voor zijn album Giant Steps. Op 1 december 1962 en 26 oktober 1963 speelde hij wederom met succes in de Grote Zaal. Ed van der Elsken fotografeerde bij het concert in 1961, enkele van zijn Coltrane-foto’s zijn opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum.

De Nederlandse jazzpers was bij alle vier de concerten aanwezig, en de reacties liepen uiteen. Na het concert van 1962 kopte Trouw over 'barbaars geweld'. Michiel de Ruyter schreef in Het Parool over hetzelfde concert: 'Wat mij betreft gingen hemel, hel en universum tegelijk open.' Het artikel Hemel, hel en universum op Concertgebouw Ontdek geeft een overzicht van Coltranes optredens in Het Concertgebouw en van de persreacties bij alle optredens.

Dedicated to You

Op woensdag 4 november staan saxofonist Branford Marsalis en zangeres Dianne Reeves in de Grote Zaal. Met hun vorige week verschenen album Dedicated to You (Blue Note Records) eren zij John Coltrane. Op het album brengen zij onder andere nieuwe versies van de zes standards van John Coltrane and Johnny Hartman (1963).

The Coltrane Mutations

Een week eerder, op vrijdag 30 oktober, speelt het Flat Earth Society Orchestra in de Kleine Zaal The Coltrane Mutations. Het vijftienkoppige Belgische orkest van rietblazer en componist Peter Vermeersch brengt daarin eigen arrangementen van composities van Coltrane, aangevuld met nieuw werk.

Translinear Light door zoon Ravi Coltrane

Het Coltrane-eerbetoon krijgt in de tweede seizoenshelft een vervolg. Op dinsdag 9 maart 2027 staat saxofonist Ravi Coltrane, zoon van John en Alice Coltrane, in de Grote Zaal. Samen met harpist Brandee Younger eert hij zijn moeder, die in 2027 negentig jaar geworden zou zijn. Alice Coltrane (1937-2007) was pianist, organist, harpist en componist. Vanaf het midden van de jaren zestig speelde zij in de band van haar echtgenoot. Het concert staat in het teken van Translinear Light (2004), haar laatste album, dat Ravi Coltrane produceerde.

Coltrane 100

Op dinsdag 30 maart 2027 speelt saxofonist Joshua Redman met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw een programma rond de muziek van Coltrane. Redman stond in 2022 in de Grote Zaal met pianist Brad Mehldau, bassist Christian McBride en drummer Brian Blade.