Biografie — 18 september 2018 · 2 minuten leestijd

Over Dmitri Sjostakovitsj

Over Dmitri Sjostakovitsj
  • Dmitri Dmitrijevitsj Sjostakovitsj (Rusland, 1906-1975)
  • Beroemde werken: strijkkwartetten, symfonieën, Lady Macbeth van Mtsensk, vioolconcerten. Het meest uitgevoerde werk is waarschijnlijk Wals nr. 2, onder meer een ‘lijfstuk’ van Andre Rieu
  • Fan: van Zenit Leningrad. Sjostakovitsj was een groot voetballiefhebber en regelmatig op de tribunes te vinden. In zijn ballet De gouden eeuw verwerkt hij een heuse wedstrijd
  • Biografieen: Ben Kingsley kroop in de huid van Sjostakovitsj in de film Testimony. Julian Barnes schreef over hem de veelgeprezen roman Het tumult van de tijd.

Over Dmitri Sjostakovitsj

Eén en dezelfde opera betekende voor Dmitri Sjostakovitsj een van zijn grootste successen en een persoonlijk drama. Lady Macbeth van Mtsensk, waarin een jonge vrouw haar man ombrengt, is enkele jaren lang een publiekssucces. Op een avond gaat Sovjetleider Stalin zelf met een selecte groep partijleden naar de opera. Een dag later staat er een artikel in Pravda met de titel ‘Chaos in plaats van muziek.’ Het werk werd veel te modern bevonden, decadent zelfs. De componist ontving bedreigingen en durfde niet meer in zijn eigen huis te slapen.

Zijn reactie was de lyrische Vijfde symfonie, met als ondertitel ‘Antwoord van een Sovjetkunstenaar op terechte kritiek’. Het werkte. Sjostakovitsj was niet langer een staatsvijand en kon zijn jonge gezin blijven onderhouden als pianist en componist. Toch zou vrijwel zijn hele loopbaan bepaald worden door het totalitaire regime. Vrienden en bekenden verdwenen of werden zelfs geëxecuteerd, naar het buitenland gaan was vrijwel onmogelijk, en er was de continue censuur van zijn werk. Sjostakovitsj balanceerde tussen het voldoen aan andermans eisen en zijn eigen modernistische inslag. Tussen vaderlandsliefde en vrijheidsdrang.

Sjostakovitsj’ werken zijn dan ook een ware staalkaart aan stemmingen. Van introspectief tot sarcastisch, van woedend tot verlangend, zwaarmoedig en lichthartig – soms zelfs tegelijkertijd. Daarnaast kon hij uit de voeten met allerlei genres. Als puber had hij een tijdlang het gezin financieel ondersteund door in filmhuizen en theatertjes piano te spelen. Die lijn trok hij later door als componist voor ballet en tientallen films. Volgens velen kan de goede verstaander de meest persoonlijke Sjostakovitsj leren kennen in zijn vijftien soms wanhopige, soms humorvolle en altijd stringente strijkkwartetten. Daar kon zelfs Stalin niets tegen doen.

Deel dit artikel

Sjostakovitsj in Het Concertgebouw


  • Woensdag 16 december 2020


    • Janine Jansen, Valery Gergiev en het Concertgebouworkest

      Woensdag 16 december 2020 19:00Grote Zaal

      Concertgebouworkest, Valery Gergiev (dirigent), Janine Jansen (viool)
      Concertgebouworkest, Valery Gergiev (dirigent), Janine Jansen (viool)
      Sjostakovitsj, Ljadov
      Ljadov Het betoverde meer, op. 62
      Sjostakovitsj Vioolconcert nr. 1 in a, op. 77

  • Donderdag 17 december 2020


    • Janine Jansen, Valery Gergiev en het Concertgebouworkest

      Donderdag 17 december 2020 19:00Grote Zaal

      Concertgebouworkest, Valery Gergiev (dirigent), Janine Jansen (viool)
      Concertgebouworkest, Valery Gergiev (dirigent), Janine Jansen (viool)
      Sjostakovitsj, Ljadov
      Ljadov Het betoverde meer, op. 62
      Sjostakovitsj Vioolconcert nr. 1 in a, op. 77
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert

  • Zondag 27 december 2020


    • Harriet Krijgh en Magda Amara spelen Sjostakovitsj

      Zondag 27 december 2020 10:30Kleine Zaal

      Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano)
      Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano)
      Sjostakovitsj, Pärt, Beethoven
      Beethoven Variaties in Es op 'Bei Männern, welche Liebe fühlen' (uit 'Die Zauberflöte', KV 620) van Mozart, WOO 46
      Pärt Spiegel im Spiegel
      Sjostakovitsj Sonate in d, op. 40
    • Harriet Krijgh en Magda Amara spelen Sjostakovitsj

      Zondag 27 december 2020 12:30Kleine Zaal

      Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano)
      Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano)
      Sjostakovitsj, Pärt, Beethoven
      Beethoven Variaties in Es op 'Bei Männern, welche Liebe fühlen' (uit 'Die Zauberflöte', KV 620) van Mozart, WOO 46
      Pärt Spiegel im Spiegel
      Sjostakovitsj Sonate in d, op. 40

  • Dinsdag 2 maart 2021


    • Yuja Wang en Leonidas Kavakos: twee zielen, één gedachte

      Dinsdag 2 maart 2021 20:15Grote Zaal

      Leonidas Kavakos (viool), Yuja Wang (piano)
      Leonidas Kavakos (viool), Yuja Wang (piano)
      J.S. Bach, Sjostakovitsj, Busoni
      Busoni Sonate nr. 2 in e, op. 36a, KiV 244
      Sjostakovitsj Sonate, op. 134
      J.S. Bach ntb sonate
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.