Over Dmitri Sjostakovitsj

18 september 2018

  •  Dmitri Dmitrijevitsj Sjostakovitsj (Rusland, 1906-1975)
  • Beroemde werken: strijkkwartetten, symfonieën, Lady Macbeth van Mtsensk, vioolconcerten. Het meest uitgevoerde werk is waarschijnlijk Wals nr. 2, onder meer een ‘lijfstuk’ van Andre Rieu
  • Fan: van Zenit Leningrad. Sjostakovitsj was een groot voetballiefhebber en regelmatig op de tribunes te vinden. In zijn ballet De gouden eeuw verwerkt hij een heuse wedstrijd
  • Biografieen: Ben Kingsley kroop in de huid van Sjostakovitsj in de film Testimony. Julian Barnes schreef over hem de veelgeprezen roman Het tumult van de tijd.

Over Dmitri Sjostakovitsj

Eén en dezelfde opera betekende voor Dmitri Sjostakovitsj een van zijn grootste successen en een persoonlijk drama. Lady Macbeth van Mtsensk, waarin een jonge vrouw haar man ombrengt, is enkele jaren lang een publiekssucces. Op een avond gaat Sovjetleider Stalin zelf met een selecte groep partijleden naar de opera. Een dag later staat er een artikel in Pravda met de titel ‘Chaos in plaats van muziek.’ Het werk werd veel te modern bevonden, decadent zelfs. De componist ontving bedreigingen en durfde niet meer in zijn eigen huis te slapen.

Zijn reactie was de lyrische Vijfde symfonie, met als ondertitel ‘Antwoord van een Sovjetkunstenaar op terechte kritiek’. Het werkte. Sjostakovitsj was niet langer een staatsvijand en kon zijn jonge gezin blijven onderhouden als pianist en componist. Toch zou vrijwel zijn hele loopbaan bepaald worden door het totalitaire regime. Vrienden en bekenden verdwenen of werden zelfs geëxecuteerd, naar het buitenland gaan was vrijwel onmogelijk, en er was de continue censuur van zijn werk. Sjostakovitsj balanceerde tussen het voldoen aan andermans eisen en zijn eigen modernistische inslag. Tussen vaderlandsliefde en vrijheidsdrang.

Sjostakovitsj’ werken zijn dan ook een ware staalkaart aan stemmingen. Van introspectief tot sarcastisch, van woedend tot verlangend, zwaarmoedig en lichthartig – soms zelfs tegelijkertijd. Daarnaast kon hij uit de voeten met allerlei genres. Als puber had hij een tijdlang het gezin financieel ondersteund door in filmhuizen en theatertjes piano te spelen. Die lijn trok hij later door als componist voor ballet en tientallen films. Volgens velen kan de goede verstaander de meest persoonlijke Sjostakovitsj leren kennen in zijn vijftien soms wanhopige, soms humorvolle en altijd stringente strijkkwartetten. Daar kon zelfs Stalin niets tegen doen.

Sjostakovitsj in Het Concertgebouw

  • Kochanovsky dirigeert Sheherazade van Rimski-Korsakov

    Nederlands Philharmonisch Orkest, Stanislav Kochanovsky (dirigent), Truls Mørk (cello)
    Nederlands Philharmonisch Orkest, Stanislav Kochanovsky (dirigent), Truls Mørk (cello)
    Rimski-Korsakov, Sjostakovitsj
    Sjostakovitsj Tweede celloconcert, op. 126
    Rimski-Korsakov Sheherazade, op. 35 'Symfonische suite naar Duizend-en-een-nacht'
    Zaterdag 25 mei 2019 20:15Grote Zaal Vanaf € 24,68
  • Kochanovsky dirigeert Sheherazade van Rimski-Korsakov

    Nederlands Philharmonisch Orkest, Stanislav Kochanovsky (dirigent), Truls Mørk (cello)
    Nederlands Philharmonisch Orkest, Stanislav Kochanovsky (dirigent), Truls Mørk (cello)
    Rimski-Korsakov, Sjostakovitsj
    Sjostakovitsj Tweede celloconcert, op. 126
    Rimski-Korsakov Sheherazade, op. 35 'Symfonische suite naar Duizend-en-een-nacht'
    Zondag 26 mei 2019 14:15Grote Zaal Vanaf € 24,68
  • Amsterdam Sinfonietta en Eva-Maria Westbroek

    Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson (viool/leiding), Eva-Maria Westbroek (sopraan)
    Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson (viool/leiding), Eva-Maria Westbroek (sopraan), Mikhail Petrenko (bas)
    Sjostakovitsj, Britten, Pärt
    Pärt Cantus in memoriam Benjamin Britten
    Britten Variations on a Theme of Frank Bridge, op. 10
    Sjostakovitsj Veertiende symfonie, op. 135
    Woensdag 12 juni 2019 20:15Grote Zaal Vanaf € 28,79
  • Münchner Symphoniker: Musicals in de Zomer

    Münchner Symphoniker, Enrico Delamboye (dirigent), Brigitte Heitzer (sopraan)
    Münchner Symphoniker, Enrico Delamboye (dirigent), Brigitte Heitzer (sopraan), Adrian Becker (bariton)
    Diversen, Gershwin, Porter
    Heuberger Ouverture (uit 'Der Opernball', op. 40)
    Lehár Reminiszenz: Da geh' ich zu Maxim (uit 'Die lustige Witwe')
    Lehár Gold und Silber-Walzer, op. 79, NV 87
    Kreuder Musik! Musik! Musik!
    Stolz Salome, op. 355
    Loewe Overture (uit 'My Fair Lady')
    Loewe The Rain in Spain (uit 'My Fair Lady')
    Sjostakovitsj Tahiti Trot, op. 16 (arr. V. Youmans)
    L. Anderson Belle of the Ball
    Kern The Way You Look Tonight (uit 'Swing Time')
    Berlin Cheek to cheek (uit 'Top Hat')
    L. Anderson Serenata
    A. Lloyd Webber Don’t cry for me, Argentina (uit 'Evita')
    Rogers / Hammerstein Carousel
    Porter Night and Day
    Gershwin 'S Wonderful (uit 'Funny Face')
    L. Anderson Jazz Legato
    Diversen Grand Musical Finale
    Zaterdag 27 juli 2019 20:00Grote Zaal Vanaf € 27,00
  • TV-Thema’s: van Silan tot House of Cards

    Noord Nederlands Orkest, Arjan Tien (dirigent), Hermine Deurloo (harmonica)
    Noord Nederlands Orkest, Arjan Tien (dirigent), Hermine Deurloo (harmonica), Eric Corton (presentator)
    Djawadi, Beal, Otterloo, van R.
    Smetana De Moldau (uit 'Má vlast')
    Sjostakovitsj Wals nr. 2 (uit 'Tweede suite voor jazz-orkest')
    J. Strauss jr. Tritsch-Tratsch Polka, op. 241
    Rossini Ouverture (uit 'Guillaume Tell')
    R. Strauss Also sprach Zarathustra, op. 30
    J. Strauss jr. Ouverture (uit 'Die Fledermaus', op. 362)
    Grieg Morgenstemming (uit 'Peer Gynt', op. 23; 1874-75)
    Prokofjev Montecchi & Capuletti (uit 'Suite uit 'Romeo en Julia'', op. 64)
    Chatsjatoerjan Adagio van Spartacus en Phrygia (uit 'Tweede suite 'Spartacus'')
    Haanstra Circle of Smiles (thema) (uit 'Baantjer')
    Anoniem Holland 'Unox rookworst'
    Morricone Thema (uit 'Once Upon a Time in the West') (ork. H. Mancini)
    Verdi Thema (uit 'Jean de Florette') (arr. J.P. Petit)
    Otterloo, van R. Dat mistige rooie beest (uit 'Turks fruit')
    Beal Thema (uit 'House of Cards')
    Djawadi Thema (uit 'Game of Thrones')
    Zondag 25 augustus 2019 20:00Grote Zaal Vanaf € 22,00
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.