Biografie — 29 oktober 2018 · 2 minuten leestijd

Over Antonín Dvořák: treinfanaat en muzikale bruggenbouwer

Over Antonín Dvořák: treinfanaat en muzikale bruggenbouwer
  • Antonín Dvořák (Tsjechië, 1841-1904)
  • Beroemde werken: Symfonie nr. 9 ‘Uit de nieuwe wereld’, Stabat Mater, 'Dumky' Trio
  • Lievelingsdier: de duif. Dvořák hield duiven in zijn zomerhuisje te Vysoka. Na een concertreis in Engeland werden hem door het koninklijk huis twaalf Britse rasduiven toegezonden. Het dier kreeg een muzikale rol in het symfonisch gedicht De woudduif.
  • Hobby: treinen kijken. In Amerika kwam daar een liefhebberij voor stoomboten bij; Dvořák deed bezichtigingen van elk schip dat hij tegen kwam. In 1943 noemde de Amerikaanse marine een stoomschip naar hem.
  • Bijnaam: In Amerika noemden velen hem ‘Old Borax’ of ‘Doc Borax’ – makkelijker uit te spreken dan Dvořák.

Over Antonín Dvořák

‘Volksmuziek is als een zeldzame, beeldschone bloem die groeit tussen oprukkend onkruid.’ Antonín Dvořák, op dat moment woonachtig in New York, schreef dit over de Amerikaanse muziek waar in zijn tijd nog geen aandacht voor was: die van de kleurlingen en 'native Americans'. Maar zijn uitspraak had ook over andere ‘muziek van de mensen’ kunnen gaan. Als geen ander sloeg Dvořák een brug tussen muzikale werelden. Afkomstig uit de Bohemen liet hij lokale invloeden gelijkwaardig samengaan met de Westerse symfonische traditie. Zo opende hij in Oost en West de oren.

Daar was trouwens wel een zetje voor nodig, dat werd gegeven door Johannes Brahms. Hij zorgde er als een ware ambassadeur van Dvořáks werken voor dat die voet aan de grond kreeg in Wenen, en vandaaruit in andere landen. Uiteindelijk werd hij directeur van het conservatorium te New York, een baan die hij combineerde met het dirigeren en het schrijven van nieuw werk. Onder meer Columbian Te Deum en het Twaalfde strijkkwartet ontstonden in de Verenigde Staten.

‘Ik kwam niet naar Amerika om Beethoven of Wagner te interpreteren,’ zei Dvořák, ‘maar om te ontdekken wat jonge Amerikanen in zich hebben. En ze te helpen dat naar buiten te brengen.’ En dus gaf hij niet alleen les aan bevoorrechte studenten, maar repeteerde ook met zwarte koren. In het door Tsjechische immigranten bewoonde stadje Spillville hervond hij de muziek die hij ver van huis zo miste. En daarmee de misschien wel meest Boheemse versie van zichzelf. In zijn meesterstuk, de Negende symfonie ‘Uit de nieuwe wereld’, klinkt zijn verlangen naar thuis door alle maten heen.

Deel dit artikel

Antonín Dvořák in Het Concertgebouw


  • Zondag 21 november 2021


    • Strijkers plus: RFO met Elgar, Strauss en Dvořák

      Zondag 21 november 2021 11:00Grote Zaal

      Strijkers van het Radio Filharmonisch Orkest, James Gaffigan (dirigent), Frank van den Brink (klarinet)
      Strijkers van het Radio Filharmonisch Orkest, James Gaffigan (dirigent), Frank van den Brink (klarinet), Jos Lammerse (fagot)
      Dvořák, R. Strauss, Elgar
      Elgar Serenade in e, op. 20
      R. Strauss Duet-concertino, TrV 293
      Dvořák Serenade in E, op. 22, B. 52

  • Zaterdag 18 december 2021


    • Portret van Patricia Kopatchinskaja

      Zaterdag 18 december 2021 14:15Grote Zaal

      Radio Filharmonisch Orkest, Karina Canellakis (dirigent), Patricia Kopatchinskaja (viool)
      Radio Filharmonisch Orkest, Karina Canellakis (dirigent), Patricia Kopatchinskaja (viool)
      Dvořák, Coll, Bartók
      Bartók Vier stukken voor orkest, op. 12
      Coll Vioolconcert (In opdracht van het Orchestre Philharmonique du Luxembourg, London Symphony Orchestra, Seattle Symphony, Bamberger Symphoniker en NTR ZaterdagMatinee, mede mogelijk gemaakt door de Stichting Vrienden van de Matinee)
      Dvořák Symfonie nr. 7 in d, op. 70

  • Zondag 27 maart 2022


    • Busch Trio met Maria Milstein in Korngold en Dvořák

      Zondag 27 maart 2022 12:00Kleine Zaal

      Busch Trio, Maria Milstein (viool)
      Busch Trio, Maria Milstein (viool)
      Korngold, Dvořák
      Dvořák Vijf bagatellen, op. 47, B 79
      Korngold Suite, op. 23

  • Zaterdag 9 april 2022


    • De imaginaire wereldreizen van Rijnvos en Dvořák

      Zaterdag 9 april 2022 14:15Grote Zaal

      Radio Filharmonisch Orkest, Pablo Heras-Casado (dirigent), Bertrand Chamayou (piano)
      Radio Filharmonisch Orkest, Pablo Heras-Casado (dirigent), Bertrand Chamayou (piano)
      Dvořák, Falla, Rijnvos
      Rijnvos Amérique du Sud (In opdracht van NTR ZaterdagMatinee, mede mogelijk gemaakt door het Fonds Podiumkunsten)
      Falla Nachten in de tuinen van Spanje ('Noches en los jardines de Espana')
      Dvořák Symfonie nr. 9 in e, op. 95 'Uit de Nieuwe Wereld'

  • Donderdag 14 april 2022


    • Alexandre Tharaud en Quatuor Arod: Dvořák, Bartók en Mozart

      Donderdag 14 april 2022 20:15Kleine Zaal

      Alexandre Tharaud (piano), Quatuor Arod
      Alexandre Tharaud (piano), Quatuor Arod
      Dvořák, Bartók, Mozart
      Mozart Strijkkwartet in C, KV 465 'Dissonanten'
      Bartók Strijkkwartet nr. 1 in a, Sz. 40, op. 7
      Dvořák Pianokwintet nr. 2 in A, op. 81
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.