Biografie — 13 november 2018 · 2 minuten leestijd

Over Johannes Brahms: klarinetliefhebber vol zelfrelativering

Over Johannes Brahms: klarinetliefhebber vol zelfrelativering
  • Johannes Brahms (Duitsland, 1833-1897)
  • Beroemde werken: Vioolconcert, symfonieën, Ein deutsches Requiem, liederen, pianoconcerten
  • Stroming: Romantiek
  • Fan van: Beethoven, Mozart, Haydn, Bach. Van de eerste had hij een buste staan. Brahms verzamelde eerste drukken van muziek en handschriften van zijn helden.
  • Hobby: buiten zijn. Een groot deel van het jaar stond hij voor dag en dauw op om in de bossen of bergen te wandelen. Toen pianiste Florence May hem vroeg hoe ze haar spel kon verbeteren, antwoordde hij: ‘Continu in het bos lopen.’

Over Johannes Brahms

‘Bereid je vrouw voor op een gruwelijke aanblik’, schreef Johannes Brahms aan een bevriend dirigent. Sinds enige tijd begaf hij zich in het leven voorzien van een forse baard. De voorzichtige voorbereiding is typerend voor een componist die als geen ander bereid was tot zelfrelativering.

Ook als het hem tegenwerkte. Er hadden heel wat meer Brahms-werken in omloop kunnen zijn, ware het niet dat hij zelf er zo veel vernietigd heeft. Of herschreven, of allebei. Door zijn hele loopbaan heen liep een bewustzijn dat het altijd beter kan. Tegen een wat weigerachtig orkest, dat niet blij werd van een van zijn Serenades, zei Brahms: ‘Heren, ik ben me ervan bewust dat ik niet Beethoven ben.’

De muziek werd Brahms, wiens vader hoornist en contrabassist was, met de paplepel ingegoten. Zijn ouders stimuleerden hem om er zijn beroep van te maken, althans: als uitvoerend musicus. Dat de jonge pianist, die al vanaf zijn tiende jaar openbaar optrad, eigenlijk liever componeerde, vonden zij en zijn leraren maar niets.

Inderdaad werd Brahms een verdienstelijk solist en vooral ook begeleider van violisten als de Hongaar Ede Reményi. Vanaf zijn twintigste sloeg de balans definitief om naar het zelf scheppen van muziek. Hij leerde Franz Liszt kennen, en Robert Schumann hielp hem zijn muziek uit te geven. Vanaf dat moment combineerde Brahms een steeds internationaler wordende loopbaan met schrijfperiodes, vaak ergens teruggetrokken op het platteland.

Hij richtte zich voornamelijk op absolute muziek: muziek zonder specifiek benoemd verhaal. Hij schreef symfonieën, werk voor allerlei kamerensembles, maar ook koorwerken en liederen. Toen hij tegen de zestig liep, was hij voornemens met pensioen te gaan, maar deed hij via klarinettist Richard Mühlfeld een nieuwe muzikale liefde op. De klarinet zou hem inspireren tot diverse roerende werken.

Brahms trad zes keer op in Nederland, onder meer als dirigent van zijn Derde symfonie. Erg gelukkig werd hij niet van de lokale musici: ‘Naar Amsterdam kom ik alleen nog terug om goed te eten en te drinken.’ Overigens reisde hij wel degelijk opnieuw af voor zijn Vierde symfonie, maar nu nam hij een eigen orkest mee.

Deel dit artikel

Brahms in Het Concertgebouw


  • Donderdag 19 augustus 2021


    • Concertgebouworkest Young en Daniel Harding in Brahms

      Donderdag 19 augustus 2021 21:15Grote Zaal

      Concertgebouworkest Young, Daniel Harding (dirigent)
      Concertgebouworkest Young, Daniel Harding (dirigent)
      Brahms, Widmann
      Widmann Con brio, Konzertouvertüre für Orchester
      Brahms Symfonie nr. 2 in D, op. 73

  • Donderdag 26 augustus 2021


    • Liza Ferschtman in Brahms’ Vioolconcert

      Donderdag 26 augustus 2021 19:00Grote Zaal

      Essener Philharmoniker, Tomáš Netopil (dirigent), Liza Ferschtman (viool)
      Essener Philharmoniker, Tomáš Netopil (dirigent), Liza Ferschtman (viool)
      Brahms, Mendelssohn
      Mendelssohn Ouverture (Allegro di molto) (uit 'Een midzomernachtsdroom', op. 21 en 61)
      Brahms Vioolconcert in D, op. 77
    • Liza Ferschtman in Brahms’ Vioolconcert

      Donderdag 26 augustus 2021 21:15Grote Zaal

      Essener Philharmoniker, Tomáš Netopil (dirigent), Liza Ferschtman (viool)
      Essener Philharmoniker, Tomáš Netopil (dirigent), Liza Ferschtman (viool)
      Brahms, Mendelssohn
      Mendelssohn Ouverture (Allegro di molto) (uit 'Een midzomernachtsdroom', op. 21 en 61)
      Brahms Vioolconcert in D, op. 77

  • Zaterdag 28 augustus 2021


    • Brahms’ Dubbelconcert met Simone Lamsma en Johannes Moser

      Zaterdag 28 augustus 2021 19:00Grote Zaal

      Residentie Orkest Den Haag, Anja Bihlmaier (dirigent), Simone Lamsma (viool)
      Residentie Orkest Den Haag, Anja Bihlmaier (dirigent), Simone Lamsma (viool), Johannes Moser (cello)
      Kodály, Brahms, Dvořák
      Dvořák Slavische dans in C (uit 'Slavische dansen', op. 46)
      Dvořák Slavische dans in As (uit 'Slavische dansen', op. 46)
      Brahms Dubbelconcert in a, op. 102
      Kodály Dansen uit Galánta
    • Brahms’ Dubbelconcert met Simone Lamsma en Johannes Moser

      Zaterdag 28 augustus 2021 21:15Grote Zaal

      Residentie Orkest Den Haag, Anja Bihlmaier (dirigent), Simone Lamsma (viool)
      Residentie Orkest Den Haag, Anja Bihlmaier (dirigent), Simone Lamsma (viool), Johannes Moser (cello)
      Kodály, Brahms, Dvořák
      Dvořák Slavische dans in C (uit 'Slavische dansen', op. 46)
      Dvořák Slavische dans in As (uit 'Slavische dansen', op. 46)
      Brahms Dubbelconcert in a, op. 102
      Kodály Dansen uit Galánta
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.