Ontdek

Welkom in de wereld van Het Concertgebouw

Terug naar overzicht

Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

18 september 2018

  • Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (Rusland, 1840-1893)
  • Beste vriendin: Zijn patroon, de weduwe Nadeshka von Meck. Zo’n dertien jaar lang onderhield zij Tsjaikovski, zodat hij in alle rust kon componeren. De twee wisselden meer dan 1200 zeer persoonlijke brieven uit, maar hebben elkaar nooit in het echt gesproken.
  • Hobby: wandelen. ’s Ochtends drie kwartier, in de middag tenminste twee uur. Die regel werd strikt nageleefd, aldus broer Modest: ‘Alsof hij, als hij vijf minuten te vroeg terug zou zijn, ziek zou worden en ongelooflijke tegenslag in gang zou zetten.’
  • Bijzonder: Tsjaikovski was in zijn tijd wereldberoemd als dirigent. In 1891 had hij de eer de New Yorkse Carnegie Hall te mogen inwijden met een reeks openingsconcerten.
  • Citaat: ‘Wat een criticus precies schrijft, betekent niet zoveel; het gaat erom dat hij iets schrijft.’

Over Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

‘Geloof niet, dat ik mij verbeeld ooit een groot kunstenaar te worden,’ schreef Pjotr Iljitsj Tsjaikovski aan een van zijn zussen. ‘Ik wil alleen dat doen, waartoe ik een roeping voel.’ Tsjaikovski vervulde op dat moment, na een juridische opleiding te hebben afgerond, een kantoorbaan aan het ministerie van justitie. Als talenwonder mocht hij af en toe tolken bij buitenlandse reizen.

Toch lag zijn hart bij plan B: een loopbaan in de muziek. Toen Tsjaikovski 22 jaar oud was ging een langgekoesterde wens in vervulling. Hij werd toegelaten op het zojuist geopende conservatorium van Sint Petersburg. Het ministerie zag de jonge klerk niet meer terug. Sterker nog, na afronding van zijn studie werd hij zelf conservatoriumdocent, in Moskou.

Het lesgeven en een baantje als muziekcriticus gaven Tsjaikovski de financiële ruimte om te kunnen componeren. De ontvangst van zijn werk was wisselend. Indertijd was nationalistisch getinte, vaak op volkstradities geënte muziek de norm en zijn composities werden al gauw ‘te Westers’ gevonden. Toch beleefde hij ook triomfen, bijvoorbeeld met zijn fantasie-ouverture Romeo en Julia. Zeker toen hij als eerste Russische componist ooit een structurele internationale carrière opbouwde, groeide ook in zijn moederland de waardering.

Tsjaikovski reisde veel en vond weinig rust. Als kind al was hij overgevoelig, had hij last van stemmingswisselingen en een drang om van de mensen weg te vluchten. Al die aspecten beïnvloedden zijn latere leven en werk. Tsjaikovski was een absolute exponent van de Romantiek. In werken als De storm en Het Zwanenmeer vatte hij allerlei Grote Gevoelens in melodieën vol drama en tragiek. Zijn zesde en laatste symfonie, de Pathétique, wordt ook nu nog, al dan niet terecht, verbonden aan zijn turbulente (liefdes)leven en wankele geestestoestand.

Toch is er ook een lichtere Tsjaikovski, zoals die van de bij jong en oud geliefde Notenkraker Suite. Er is de componist die zijn liefde uit voor heel andere stijlperiodes, bijvoorbeeld in de door de achttiende eeuw geïnspireerde Serenade voor strijkers. En er zijn de theaterman van grote opera’s als Jevgeni Onegin en de ingetogen interpretator van intieme gedichten en mystieke liturgie. Een groot kunstenaar, dus toch.

Tsjaikovski in Het Concertgebouw

  • Ray Chen in Tartini, Tsjaikovski’s Souvenir de Florence  

    Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson (viool/leiding), Ray Chen (viool)
    Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson (viool/leiding), Ray Chen (viool)
    Tsjaikovski, Tartini
    Tartini Sonate in g, Bg. 5 'Duivelstriller' (arr. F. Kreisler)
    Tsjaikovski Souvenir de Florence in d, op. 70
    Zondag 17 februari 2019 11:00Grote Zaal Vanaf € 21,59
  • Kopelman Kwartet: Mozart, Kissin en Tsjaikovski

    Kopelman Kwartet
    Kopelman Kwartet
    Tsjaikovski, Kissin, Mozart
    Mozart Strijkkwartet in d, KV 421
    Kissin Strijkkwartet
    Tsjaikovski Tweede strijkkwartet in F, op. 22
    Donderdag 7 maart 2019 20:15Kleine Zaal Vanaf € 37,02
  • Kopelman Kwartet: Mozart, Kissin en Tsjaikovski

    Kopelman Kwartet
    Kopelman Kwartet
    Tsjaikovski, Kissin, Mozart
    Mozart Strijkkwartet in d, KV 421
    Kissin Strijkkwartet
    Tsjaikovski Tweede strijkkwartet in F, op. 22
    Zaterdag 9 maart 2019 20:15Kleine Zaal Vanaf € 37,02
  • Groot Omroepkoor: Wantenaar en Goebaidoelina

    Groot Omroepkoor, Philipp Ahmann (dirigent), Ivan Monighetti (cello)
    Groot Omroepkoor, Philipp Ahmann (dirigent), Ivan Monighetti (cello)
    Goebaidoelina, Tsjaikovski, Wantenaar
    Wantenaar Dit zijn de bleeke, bleeklichte weken (In opdracht van NTR ZaterdagMatinee)
    Tsjaikovski Negen geestelijke koorwerken
    Goebaidoelina Sonnengesang
    Zaterdag 23 maart 2019 14:15Grote Zaal Vanaf € 35,99
  • Raskatov en Tsjaikovski’s ‘Pathétique’

    Radio Filharmonisch Orkest, Otto Tausk (dirigent), Maria Milstein (viool)
    Radio Filharmonisch Orkest, Otto Tausk (dirigent), Maria Milstein (viool)
    Tsjaikovski, Raskatov
    Raskatov In excelsis
    Tsjaikovski Zesde symfonie in b, op. 74 'Pathétique'
    Zaterdag 30 maart 2019 14:15Grote Zaal Vanaf € 35,99

Hoogtepunten

  • Wiener Philharmoniker en Leonidas Kavakos: Mozart

Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.