Biografie — 22 oktober 2018 · 2 minuten leestijd

Over Serge Rachmaninoff: pianovirtuoos met grote handen

Over Serge Rachmaninoff: pianovirtuoos met grote handen

In 't kort:

  • Serge Rachmaninoff (Rusland, 1873-1943)
  • Stroming: Late Romantiek
  • Beroemde werken: pianoconcerten, Symfonische dansen, Rapsodie op een thema van Paganini, Vespers
  • Bijzonder: het Zuid-Russische landgoed Ivanovka, waar Rachmaninoff veel componeerde, werd in 1918 door de bolsjewieken verwoest. Inmiddels is het herbouwd en herbergt het een museum rondom de componist.
  • Anekdote: een van de beroemdste verhalen over Rachmaninoff is volgens de andere hoofdpersoon, violist Fritz Kreisler, niet werkelijk gebeurd. De twee traden samen op met Beethovens Kreutzersonate, en Kreisler raakte de draad kwijt. ‘Waar ben ik?’ fluisterde hij vertwijfeld tegen Rachmaninoff, die geamuseerd antwoordde: ‘In Carnegie Hall’.

Over Serge Rachmaninoff

500 roebel per persoon en een stapeltje kleren. Dat was alles wat de familie Rachmaninoff meenam, toen ze in 1917 per slee naar Helsinki reisden. Officieel zouden ze maar kort weg blijven, vanwege een tournee van de toen al internationaal geprezen pianist Serge Rachmaninoff. In het echt vertrokken ze om niet meer terug te keren naar het land dat door het bolsjewisme onherkenbaar was veranderd.

Rachmaninoff, afkomstig uit de wat verarmde gegoede klasse, was vanaf zijn kindertijd voorbestemd de muziek in te gaan. In een recordtempo studeerde hij piano en compositie, met op zijn achttiende het Eerste pianoconcert als verbluffend resultaat. Naar verluid had hij extreem grote handen, die elk 12 pianotoetsen konden omspannen. Zijn recitals met werken van allerlei componisten (vooral Chopin) en eigen muziek brachten hem al vroeg naar het buitenland.

Daarnaast ontwikkelde hij zich tot een begaafd dirigent – zij het ongepland: nadat de première van zijn Eerste symfonie, al dan niet vanwege de dronken dirigent Glazoenov, rampzalig verliep, vond hij het nodig zichzelf opnieuw uit te vinden. Het vergde enige jaren en hypnosetherapie voor Rachmaninoff om terug te keren naar de schrijftafel.

Virtuoze werken als het Tweede en Derde Pianoconcert en Morceaux de fantaisie, door de pianist zelf wereldwijd uitgevoerd, zijn nog altijd een lakmoesproef voor concertpianisten. Rachmaninoff schreef echter ook koorwerken, opera’s en een variëteit aan kamermuziek. In zijn nieuwe vaderland de Verenigde Staten kwam hij door volgeboekte tourschema’s weinig aan componeren toe. Pas toen hij weer geregeld naar Europa kwam nam hij de tijd voor late werken als de Derde symfonie. Kort voor zijn zeventigste verjaardag overleed Rachmaninoff in Beverly Hills.

In zijn succesjaren kreeg Rachmaninoff geregeld verzoeken van de Sovjetunie om terug te keren. Na zijn dood stond de Sovjetunie niet toe dat hij in Moskou vlakbij zijn vriend Skrjabin begraven werd, zoals hij wilde. De laatste jaren probeert het nieuwe regime zijn stoffelijke resten juist weer te verwerven.

Deel dit artikel

Rachmaninoff in Het Concertgebouw


  • Donderdag 18 maart 2021


    • Online concert Lucas & Arthur Jussen: The Russian Album

      Donderdag 18 maart 2021 20:30Online

      Lucas Jussen (piano), Arthur Jussen (piano), Eva Cleven (presentatie)
      Lucas Jussen (piano), Arthur Jussen (piano), Eva Cleven (presentatie)
      Arenski, Rachmaninoff, Stravinsky
      Sjostakovitsj Concertino in a, op. 94
      Stravinsky Concert voor twee piano's
      Rachmaninoff Romance (uit 'Suite nr. 2', op. 17)
      Arenski Wals (uit 'Suite nr. 1', op. 15)
      Arenski La coquette (uit 'Suite nr. 2', op. 23 'Silhouettes')

  • Zondag 30 mei 2021


    • Stravinsky’s De vuurvogel, Beatrice Rana in Rachmaninoffs Tweede pianoconcert

      Zondag 30 mei 2021 10:30Grote Zaal

      Antwerp Symphony Orchestra, Elim Chan (dirigent), Beatrice Rana (piano)
      Antwerp Symphony Orchestra, Elim Chan (dirigent), Beatrice Rana (piano)
      Stravinsky, Rachmaninoff
      Rachmaninoff Pianoconcert nr. 2 in c, op. 18
      Stravinsky Suite 'De vuurvogel'

  • Dinsdag 13 juli 2021


    • Trio Zadig met Rachmaninoff, Beethoven en Dvořáks 'Dumky'-trio

      Dinsdag 13 juli 2021 20:00Kleine Zaal

      Trio Zadig
      Trio Zadig
      Dvořák, Beethoven, Rachmaninoff
      Rachmaninoff Trio élégiaque nr. 1 in g
      Beethoven Pianotrio in D, op. 70, nr. 1 'Geister'
      Dvořák Pianotrio in e, op. 90 'Dumky'

  • Zondag 1 augustus 2021


    • Sheku en Isata Kanneh-Mason in Rachmaninoff, Beethoven en meer

      Zondag 1 augustus 2021 20:00Kleine Zaal

      Sheku Kanneh-Mason (cello), Isata Kanneh-Mason (piano)
      Sheku Kanneh-Mason (cello), Isata Kanneh-Mason (piano)
      Rachmaninoff, F. Bridge, Barber
      Beethoven Sonate in C, op. 102, nr. 1
      Barber Cellosonate, op. 6
      F. Bridge Mélodie
      Rachmaninoff Sonate in g, op. 19

  • Zondag 15 augustus 2021


    • Arthur en Lucas Jussen: Mozart, Ravel en Rachmaninoff

      Zondag 15 augustus 2021 20:00Grote Zaal

      Arthur Jussen (piano), Lucas Jussen (piano)
      Arthur Jussen (piano), Lucas Jussen (piano)
      Rachmaninoff, Ravel, R. Schumann
      Mozart Sonate in D, KV 381
      R. Schumann Bilder aus Osten, op. 66
      Ravel La valse, poème chorégraphique
      Ravel Ma mère l'oye, cinq pièces enfantines
      Rachmaninoff Suite nr. 2, op. 17
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.