Biografie — 22 oktober 2018 · 2 minuten leestijd

Over Serge Rachmaninoff: pianovirtuoos met grote handen

Over Serge Rachmaninoff: pianovirtuoos met grote handen

In 't kort:

  • Serge Rachmaninoff (Rusland, 1873-1943)
  • Stroming: Late Romantiek
  • Beroemde werken: pianoconcerten, Symfonische dansen, Rapsodie op een thema van Paganini, Vespers
  • Bijzonder: het Zuid-Russische landgoed Ivanovka, waar Rachmaninoff veel componeerde, werd in 1918 door de bolsjewieken verwoest. Inmiddels is het herbouwd en herbergt het een museum rondom de componist.
  • Anekdote: een van de beroemdste verhalen over Rachmaninoff is volgens de andere hoofdpersoon, violist Fritz Kreisler, niet werkelijk gebeurd. De twee traden samen op met Beethovens Kreutzersonate, en Kreisler raakte de draad kwijt. ‘Waar ben ik?’ fluisterde hij vertwijfeld tegen Rachmaninoff, die geamuseerd antwoordde: ‘In Carnegie Hall’.

Over Serge Rachmaninoff

500 roebel per persoon en een stapeltje kleren. Dat was alles wat de familie Rachmaninoff meenam, toen ze in 1917 per slee naar Helsinki reisden. Officieel zouden ze maar kort weg blijven, vanwege een tournee van de toen al internationaal geprezen pianist Serge Rachmaninoff. In het echt vertrokken ze om niet meer terug te keren naar het land dat door het bolsjewisme onherkenbaar was veranderd.

Rachmaninoff, afkomstig uit de wat verarmde gegoede klasse, was vanaf zijn kindertijd voorbestemd de muziek in te gaan. In een recordtempo studeerde hij piano en compositie, met op zijn achttiende het Eerste pianoconcert als verbluffend resultaat. Naar verluid had hij extreem grote handen, die elk 12 pianotoetsen konden omspannen. Zijn recitals met werken van allerlei componisten (vooral Chopin) en eigen muziek brachten hem al vroeg naar het buitenland.

Daarnaast ontwikkelde hij zich tot een begaafd dirigent – zij het ongepland: nadat de première van zijn Eerste symfonie, al dan niet vanwege de dronken dirigent Glazoenov, rampzalig verliep, vond hij het nodig zichzelf opnieuw uit te vinden. Het vergde enige jaren en hypnosetherapie voor Rachmaninoff om terug te keren naar de schrijftafel.

Virtuoze werken als het Tweede en Derde Pianoconcert en Morceaux de fantaisie, door de pianist zelf wereldwijd uitgevoerd, zijn nog altijd een lakmoesproef voor concertpianisten. Rachmaninoff schreef echter ook koorwerken, opera’s en een variëteit aan kamermuziek. In zijn nieuwe vaderland de Verenigde Staten kwam hij door volgeboekte tourschema’s weinig aan componeren toe. Pas toen hij weer geregeld naar Europa kwam nam hij de tijd voor late werken als de Derde symfonie. Kort voor zijn zeventigste verjaardag overleed Rachmaninoff in Beverly Hills.

In zijn succesjaren kreeg Rachmaninoff geregeld verzoeken van de Sovjetunie om terug te keren. Na zijn dood stond de Sovjetunie niet toe dat hij in Moskou vlakbij zijn vriend Skrjabin begraven werd, zoals hij wilde. De laatste jaren probeert het nieuwe regime zijn stoffelijke resten juist weer te verwerven.

Deel dit artikel

Rachmaninoff in Het Concertgebouw


  • Zaterdag 19 december 2020


    • Een Russische kerst met het Lets Radiokoor

      Zaterdag 19 december 2020 13:00Grote Zaal

      Lets Radiokoor, Sigvards Klava (dirigent)
      Lets Radiokoor, Sigvards Klava (dirigent)
      Silvestrov, Gretsjaninov, Rachmaninoff
      Sviridov selectie (uit 'Gezangen en gebeden')
      Tsjaikovski selectie (uit 'Negen geestelijke koorwerken')
      Momotenko-Levitsky Drie geestelijke hymnen
      Rachmaninoff Concert voor koor 'In onze gebeden, immer aanwezige Moeder Gods'
      Gretsjaninov selectie (uit 'Vigilie voor de gehele nacht', op. 59)
      Silvestrov Twee kerstwiegeliedjes
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert
    • Een Russische kerst met het Lets Radiokoor

      Zaterdag 19 december 2020 15:15Grote Zaal

      Lets Radiokoor, Sigvards Klava (dirigent)
      Lets Radiokoor, Sigvards Klava (dirigent)
      Silvestrov, Gretsjaninov, Rachmaninoff
      Sviridov selectie (uit 'Gezangen en gebeden')
      Tsjaikovski selectie (uit 'Negen geestelijke koorwerken')
      Momotenko-Levitsky Drie geestelijke hymnen
      Rachmaninoff Concert voor koor 'In onze gebeden, immer aanwezige Moeder Gods'
      Gretsjaninov selectie (uit 'Vigilie voor de gehele nacht', op. 59)
      Silvestrov Twee kerstwiegeliedjes
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert
      Laatste kaarten!
      Bekijk concert

  • Zondag 10 januari 2021


    • Eric Vloeimans' oerklank in Nieuwjaarsconcert van Sinfonia Rotterdam

      Zondag 10 januari 2021 14:15Kleine Zaal

      Sinfonia Rotterdam, Conrad van Alphen (dirigent), Eric Vloeimans (trompet)
      Sinfonia Rotterdam, Conrad van Alphen (dirigent), Eric Vloeimans (trompet)
      Vloeimans, Rachmaninoff, Sjostakovitsj
      Sjostakovitsj Kammersinfonie, op. 73a
      Rachmaninoff Vocalise
      Vloeimans Werken van en voor Vloeimans (bew. S. Maessen)

  • Dinsdag 2 februari 2021


    • Het Middagconcert: Anna Fedorova speelt de Schilderijententoonstelling

      Dinsdag 2 februari 2021 14:15Kleine Zaal

      Anna Fedorova (piano)
      Anna Fedorova (piano)
      Moesorgski, Rachmaninoff, Skrjabin
      Skrjabin Sonate nr. 2 in gis, op. 19 'Sonate Fantaisie'
      Rachmaninoff Prelude in G, nr. 5 (uit 'Dertien preludes', op. 32)
      Rachmaninoff Prelude in g, nr. 5 (uit 'Tien preludes', op. 23)
      Rachmaninoff Prelude in gis, nr. 12 (uit 'Dertien preludes', op. 32)
      Rachmaninoff Prelude in Bes, nr. 2 (uit 'Tien preludes', op. 23)
      Moesorgski Schilderijen van een tentoonstelling

  • Zondag 7 februari 2021


    • Cellist Truls Mørk en Radio Filharmonisch Orkest: Sjostakovitsj en Rachmaninoff

      Zondag 7 februari 2021 11:00Grote Zaal

      Radio Filharmonisch Orkest, Dima Slobodeniouk (dirigent), Truls Mørk (cello)
      Radio Filharmonisch Orkest, Dima Slobodeniouk (dirigent), Truls Mørk (cello)
      Rachmaninoff, Sjostakovitsj
      Sjostakovitsj Celloconcert nr. 1 in Es, op. 107
      Rachmaninoff Symfonie nr. 3 in a, op. 44
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.