Sibelius & Sohy: muziek rond WO1

Charlotte Sohy en Lili Boulanger

Een programma met muziek gecomponeerd tijdens de Eerste Wereldoorlog. Centraal staat de Symfonie in cis, ‘Grande Guerre’ van de Franse componist Charlotte Sohy, geschreven tussen 1914 en 1917 en pas in 2019 herontdekt. Melancholisch en somber, maar ook groots en energiek, getuigt deze symfonie van de ontberingen van de oorlog. Het werk is stilistisch verwant met muziek van César Franck. Haar eerste muzikale scholing kreeg Charlotte Sohy van Nadia Boulanger, eveneens geboren in 1887 in Parijs. Haar jongere zus Lili Boulanger, op haar negentiende de eerste vrouwelijke componist met een Prix de Rome, schrijft in 1918 met D’un matin de printemps een opmerkelijk lichtvoetig werk voor iemand die haar vroegtijdige dood voelt naderen.

Hemels mozaïek

Op zijn vijftigste verjaardag, 8 december 1915, dirigeert Jean Sibelius zijn Vijfde symfonie, die hij in opdracht van de Finse overheid speciaal voor die gelegenheid heeft geschreven. Tot in 1919 schaaft Sibelius nog aan dit werk. Pas dan is hij tevreden over de ordening van de thema’s. ‘Het is alsof God de Vader mozaïekstukjes van de hemelvloer heeft neergegooid en mij heeft gevraagd ze op de goede plek te leggen.’ Deze puzzel heeft hem jaren gekost, maar levert uiteindelijk ‘een vitale climax, triomfantelijk’, zo stelt hij zelf vast.