Biografie — 20 september 2018 · 2 minuten leestijd

Over Franz Schubert: liedcomponist met koffiemolen als geheim wapen

Over Franz Schubert: liedcomponist met koffiemolen als geheim wapen
  • Franz Schubert (Oostenrijk, 1797-1828)
  • Beroemde werken: Winterreise, Rosamunde, strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen', Forellenkwintet
  • Leraar: Salieri
  • Uitspraak: ‘Ik componeer iedere ochtend, en als een stuk af is, begin ik aan het volgende.’
  • Ambassadeurs: toen Schumann de totaal onbekende Negende symfonie in handen kreeg, bezorgde hij Mendelssohn een kopie om te dirigeren. De twee zouden net als Liszt onvermoeibaar de muziek van hun overleden collega blijven promoten.
  • Bijzondere inspiratie kwam van zijn koffiemolen. Al draaiend om de bonen te vermalen kwam hij onder meer op de thema’s voor het strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen'. ‘Dagenlang zoek je naar een idee, en dit kleine machientje vindt het in een mum van tijd.’

Over Franz Schubert

Musici, dichters, schilders: de jonge Weense artistieke garde verzamelde zich begin negentiende eeuw tijdens Schubertiades. Vrolijke kunstsalons, soms ook in een park of op een boot, waar de nieuwste werken van Franz Schubert te horen waren te midden van allerlei andere voordrachten. Het moeten deze avonden zijn geweest waarop de jonge componist het meest in zijn element was. Onder vrienden en liefhebbers van zijn werk.

Officiële successen beleefde Schubert gedurende zijn korte leven niet veel. Hoewel zijn talent al jong erkend werd, slaagde hij er niet in de slag te maken naar de grote podia en rijke opdrachtgevers.

Schubert werd op zijn zevende ontdekt door Antonio Salieri. Deze gaf hem les en zorgde dat hij mocht zingen bij de Wiener Sängerknaben. Toen hij de baard in de keel kreeg, keerde Schubert terug naar huis. Daar werd volop gemusiceerd door het hele gezin, maar de bedoeling was dat Franz leraar werd op de school waarvan zijn vader directeur was. Aldus geschiedde. Pas na enige vertraging, plus een rechtenstudie die een blauwe maandag duurde, kon Schubert zich echt aan de muziek wijden. Zeer gedreven bouwde hij aan een enorm oeuvre, met daarin ruim zeshonderd liederen, maar ook vele orkest- en kamerwerken.

'De werken die ik in uiterste wanhoop heb gemaakt, zijn degenen die het meest gewaardeerd worden,' zei Schubert ooit. Financiële problemen, een zwakke gezondheid en de nooit lukkende liefde kwelden hem, maar zelfs in zijn zwartgalligste momenten stond de lyriek voorop.

Deel dit artikel

Franz Schubert in Het Concertgebouw


  • Dinsdag 13 april 2021


    • Sophie Rennert zingt Schubert en Strauss

      Dinsdag 13 april 2021 20:15Kleine Zaal

      Sophie Rennert (mezzosopraan), Joseph Middleton (piano)
      Sophie Rennert (mezzosopraan), Joseph Middleton (piano)
      R. Strauss, Schubert
      Schubert An den Frühling, D 245
      Schubert Versunken, D 715
      Schubert Die junge Nonne, D 828
      Schubert Erster Verlust, D 226
      Schubert Des Mädchens Klage, D 6
      Schubert Die Spinnerin, D 247
      Schubert Gretchens Bitte, D 564
      Schubert Gretchen am Spinnrade, D 118
      Schubert Schwestergruss, D 762
      Schubert Der Tod und das Mädchen, D 531
      R. Strauss Fünf Lieder, op. 15
      R. Strauss Mädchenblumen, op. 22
      R. Strauss Ständchen, nr. 2 (uit 'Sechs Lieder', op. 17)
      R. Strauss Breit über mein Haupt, nr. 2 (uit 'Sechs Lieder aus Lotosblätter', op. 19)
      R. Strauss Mein Herz ist stumm, mein Herz ist kalt, nr. 6 (uit 'Sechs Lieder aus Lotosblätter', op. 19)
      R. Strauss Du meines Herzens Krönelein, nr. 2 (uit 'Schlichte Weisen', op. 21)
      R. Strauss Befreit, nr. 4 (uit 'Fünf Lieder', op. 39)

  • Zaterdag 24 april 2021


    • Amsterdam Sinfonietta Solisten en pianist David Kadouch spelen Schuberts Forellenkwintet

      Zaterdag 24 april 2021 20:15Kleine Zaal

      David Kadouch (piano), Amsterdam Sinfonietta Solisten, Candida Thompson (viool)
      David Kadouch (piano), Amsterdam Sinfonietta Solisten, Candida Thompson (viool), Georgy Kovalev (altviool), Valentino Worlitzsch (cello), Ying Lai Green (contrabas)
      F. Ries, Schubert
      Schubert Adagio en Rondo concertante in F, D 487
      F. Ries Pianokwintet, op. 74
      Schubert Kwintet in A, D 667 'Die Forelle'

  • Zaterdag 8 mei 2021


    • Meesterpianist Filipo Gorini: klassieke romantische traditie

      Zaterdag 8 mei 2021 20:15Kleine Zaal

      Filippo Gorini (piano)
      Filippo Gorini (piano)
      Schubert, R. Schumann, Mozart
      Mozart Fantasie in d, KV 397
      R. Schumann Kreisleriana, op. 16
      Schubert Sonate in G, D 894

  • Maandag 31 mei 2021


    • Van Baerle Trio speelt Schubert

      Maandag 31 mei 2021 20:15Kleine Zaal

      Van Baerle Trio
      Van Baerle Trio
      Schubert, MacMillan, Haydn
      Haydn Pianotrio in es, Hob. XV: 31 'Jacobs Traum'
      MacMillan Fourteen Little Pictures
      Schubert Pianotrio in Es, D 929, op. 100

  • Woensdag 2 juni 2021


    • Van Baerle Trio speelt Schubert

      Woensdag 2 juni 2021 20:15Kleine Zaal

      Van Baerle Trio
      Van Baerle Trio
      Schubert, MacMillan, Haydn
      Haydn Pianotrio in es, Hob. XV: 31 'Jacobs Traum'
      MacMillan Fourteen Little Pictures
      Schubert Pianotrio in Es, D 929, op. 100
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.