Biografie — 20 september 2018 · 2 minuten leestijd

Over Franz Schubert: liedcomponist met koffiemolen als geheim wapen

Over Franz Schubert: liedcomponist met koffiemolen als geheim wapen
  • Franz Schubert (Oostenrijk, 1797-1828)
  • Beroemde werken: Winterreise, Rosamunde, strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen', Forellenkwintet
  • Leraar: Salieri
  • Uitspraak: ‘Ik componeer iedere ochtend, en als een stuk af is, begin ik aan het volgende.’
  • Ambassadeurs: toen Schumann de totaal onbekende Negende symfonie in handen kreeg, bezorgde hij Mendelssohn een kopie om te dirigeren. De twee zouden net als Liszt onvermoeibaar de muziek van hun overleden collega blijven promoten.
  • Bijzondere inspiratie kwam van zijn koffiemolen. Al draaiend om de bonen te vermalen kwam hij onder meer op de thema’s voor het strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen'. ‘Dagenlang zoek je naar een idee, en dit kleine machientje vindt het in een mum van tijd.’

Over Franz Schubert

Musici, dichters, schilders: de jonge Weense artistieke garde verzamelde zich begin negentiende eeuw tijdens Schubertiades. Vrolijke kunstsalons, soms ook in een park of op een boot, waar de nieuwste werken van Franz Schubert te horen waren te midden van allerlei andere voordrachten. Het moeten deze avonden zijn geweest waarop de jonge componist het meest in zijn element was. Onder vrienden en liefhebbers van zijn werk.

Officiële successen beleefde Schubert gedurende zijn korte leven niet veel. Hoewel zijn talent al jong erkend werd, slaagde hij er niet in de slag te maken naar de grote podia en rijke opdrachtgevers.

Schubert werd op zijn zevende ontdekt door Antonio Salieri. Deze gaf hem les en zorgde dat hij mocht zingen bij de Wiener Sängerknaben. Toen hij de baard in de keel kreeg, keerde Schubert terug naar huis. Daar werd volop gemusiceerd door het hele gezin, maar de bedoeling was dat Franz leraar werd op de school waarvan zijn vader directeur was. Aldus geschiedde. Pas na enige vertraging, plus een rechtenstudie die een blauwe maandag duurde, kon Schubert zich echt aan de muziek wijden. Zeer gedreven bouwde hij aan een enorm oeuvre, met daarin ruim zeshonderd liederen, maar ook vele orkest- en kamerwerken.

'De werken die ik in uiterste wanhoop heb gemaakt, zijn degenen die het meest gewaardeerd worden,' zei Schubert ooit. Financiële problemen, een zwakke gezondheid en de nooit lukkende liefde kwelden hem, maar zelfs in zijn zwartgalligste momenten stond de lyriek voorop.

Deel dit artikel

Franz Schubert in Het Concertgebouw


  • Dinsdag 2 november 2021


    • Olivia Vermeulen: Hello Darkness

      Dinsdag 2 november 2021 20:15Kleine Zaal

      Olivia Vermeulen (mezzosopraan), Jan Philip Schulze (piano)
      Olivia Vermeulen (mezzosopraan), Jan Philip Schulze (piano)
      R. Strauss, Mahler, Rihm
      Monteverdi Lamento d'Arianna (uit 'l'Arianna')
      Eilish Listen before I go
      Schubert Der Tod und das Mädchen, D 531
      Schubert Der Jüngling und der Tod, D 545
      Crumb Dance of the moon in Santiago
      Duparc Extase
      Berg Vier Lieder, op. 2
      Lang The Crow (XI) The crow (uit "Cold trip" 2014/15)
      Newman In Germany before the war
      Cage The Wonderful Widow of Eighteen Springs
      Schumann Nachtlied, nr. 1 (uit 'Lieder und Gesänge', op. 96)
      Rihm Zwei Gedichte von Marina Zwetajewa
      Mahler Urlicht (uit 'Des Knaben Wunderhorn')
      R. Strauss Befreit, nr. 4 (uit 'Fünf Lieder', op. 39)

  • Woensdag 10 november 2021


    • Amsterdam Sinfonietta Solisten & David Kadouch: Schubert en Franck

      Woensdag 10 november 2021 20:15Kleine Zaal

      Amsterdam Sinfonietta Solisten, Candida Thompson (viool), Jacobien Rozemond (viool)
      Amsterdam Sinfonietta Solisten, Candida Thompson (viool), Jacobien Rozemond (viool), Georgy Kovalev (altviool), Ivan Karizna (cello), David Kadouch (piano)
      Franck, Schubert
      Schubert Adagio en Rondo concertante in F, D 487
      Franck Pianokwintet in f

  • Zondag 14 november 2021


    • Ingenium Trio: Schubert en Tsjaikovski

      Zondag 14 november 2021 15:15Kleine Zaal

      Ingenium Trio
      Ingenium Trio
      Tsjaikovski, Schubert
      Schubert Sonatensatz in Bes, D 28
      Tsjaikovski Pianotrio in a, op. 50
    • Grote Pianisten: Igor Levit speelt Schubert, Sjostakovitsj en Prokofjev

      Zondag 14 november 2021 20:15Grote Zaal

      Igor Levit (piano)
      Igor Levit (piano)
      Prokofjev, Schubert, Sjostakovitsj
      Sjostakovitsj Prélude en Fuga nr. 1 in C gr.t., nr. 1 (uit 'Préludes en Fuga's', op. 87)
      Sjostakovitsj Prélude en Fuga nr. 14 in es kl.t., nr. 14 (uit 'Préludes en Fuga's', op. 87)
      Schubert Drei Klavierstücke, D 946
      Prokofjev Sonate nr. 7 in Bes, op. 83

  • Zondag 26 december 2021


    • Ensemble 150 en Anna Fedorova: Schuberts Forellenkwintet

      Zondag 26 december 2021 11:00Grote Zaal

      Ensemble 150, Anna Fedorova (piano), Daniel Rowland (viool)
      Ensemble 150, Anna Fedorova (piano), Daniel Rowland (viool), Lilli Maijala (altviool), Maja Bogdanović (cello), Nicholas Schwartz (contrabas)
      Schubert, Tsjaikovski
      Tsjaikovski December - Tempo di valse (uit 'De jaargetijden', op. 37b)
      Schubert Kwintet in A, D 667 'Die Forelle'
Wij raden u aan om uw concertkaarten te bestellen via een andere browser. Gebruik hiervoor Chrome, Firefox, Safari, Edge of Internet Explorer versie 10 of hoger.