Carlos Simon: ‘Muziek is voor mij een manier van preken’

‘Deze residency is mijn eerste positie in Europa. Heel spannend. Het liefst breng ik mijn muziek naar nieuwe plekken. Het Concertgebouw is een droom wat dat betreft. Ik was al eens in Amsterdam, maar dit is anders. Deze zaal geldt als de gouden standaard. Ik had nooit gedacht dat mijn muziek hier zomaar zou kunnen klinken.’

‘De stukken die ik meeneem, laten zien waar ik nu sta als componist. Ik ben opgegroeid in de Pinkstergemeente in Atlanta. Mijn vader is predikant. In de kerk klonk gospelmuziek, maar ik heb ook altijd van klassieke muziek gehouden. Mijn Good News Mass is een goed voorbeeld van de mix van die twee. De Mass verkent de ups en downs van het mens-zijn en het vinden van God te midden van dit alles. Wat betekent het om het bestaan van God in twijfel te trekken? Waar is God in periodes van verlies? Hoe ervaren we God in tijden van vreugde en hoop?’

Harlem Renaissance

‘The After Party voor stem en strijkorkest gaat over de geschiedenis van de zwarte Amerikanen. Ik heb daarin teksten verwerkt van dichters die leefden tijdens de Harlem Renaissance, een culturele wedergeboorte van de Afro- Amerikaanse identiteit. Ook in Warmth from Other Suns, dat Quatuor Arod uitvoert, liet ik me inspireren door de geschiedenis van de zwarte Amerikanen, en dan vooral de Grote Migratie in de eerste helft van de twintigste eeuw.’

‘Het Pittsburgh Symphony Orchestra speelt Four Black American Dances: dans is in zwarte Amerikaanse gemeenschappen altijd een belangrijk onderdeel geweest van sociale bijeenkomsten. Dit stuk is een orkestrale studie van de muziek die wordt geassocieerd met de Ring Shout, de wals, de tapdans en de Holy Dance. Al deze dansen zijn een voorbeeld van de grote culturele en sociale verschillen binnen de Afro-Amerikaanse gemeenschap.’

Het analytische laat ik los om in de flow te raken van iets hogers. Voor mij is dat God

‘Je hebt geweldige zwarte componisten als Florence Price en William Grant Still. Hun werken bestudeer ik: waar ze vandaan kwamen, de moeilijkheden waarmee ze te maken hadden. Het voelt zo: ik gebruik hun erfenis om aan die van mijzelf te bouwen. Als de muziek die ik schrijf me raakt, ga ik ervan uit dat ze anderen ook kan raken. Als ik me geïnspireerd voel, als ik het idee heb dat ik iets te zeggen heb, zal dat in mijn muziek terechtkomen. Een compositie begint altijd met een improvisatie achter de piano. Het analytische laat ik los om in de flow te raken van iets dieps, iets hogers. Voor mij is dat God.’

Creatieve uitlaatklep

‘Muziek is voor mij een manier van preken. Het is mijn doel om anderen te helpen door mijn muziek. Bewustzijn creëren voor de geschiedenis, of een titel brengen als de Good News Mass. Het mooiste wat mij als componist kan overkomen, is als iemand naar mij toekomt en zegt geroerd te zijn door mijn muziek. Ik móét componeren, het is een creatieve uitlaatklep. Voor mij is muziek schrijven een manier om mijn gemeenschap te dienen. Lokaal, nationaal in Amerika, maar ook internationaal. Ik voel me een wereldburger. Mijn inspiratiebronnen zijn ontelbaar: Tsjaikovski, Stevie Wonder, schrijvers, kunstenaars. Mijn muziek is geïnspireerd door en gebaseerd op mijn achtergrond als zwarte Amerikaan in het zuiden van de Verenigde Staten. Afrikaanse tradities, spirituals, blues, gospelmuziek, het is allemaal heel belangrijk voor me. Tijdens mijn residency bij Het Concertgebouw werk ik aan een educatieproject met de B! Music School, samen met jongelui die ook allemaal een passie voor muziek hebben, van gospel tot soul en urban.’

Mijn werken zie ik als tijdcapsules

‘Mijn werken zie ik als tijdcapsules. Ik weet precies wat ik waar heb gecomponeerd, met wie ik was, waar ik was, wat ik at. Als ik een werk opnieuw hoor, ben ik daar weer. Het is heel persoonlijk wat ik maak. Daarom reviseer ik ook nooit iets, een stuk hoort bij dat moment.’