Programmeur Michiel Wittink: ‘Ik wil de musici vleugels geven’

‘In de Kleine Zaal hoor je de musici ademen, je voelt met hen mee’, zegt Michiel Wittink. Hij is programmeur en altviolist en speelt veel kamermuziek, onder meer in zijn eigen Felix Quartet. Bij kamermuziek ligt zijn hart. In een van de foyers van Het Concertgebouw doet hij uit de doeken wat hem bezighoudt in en om zijn werkplek. ‘Ik programmeer jong talent, de strijkkwartetseries en concerten in de Kleine Zaal tijdens de VriendenLoterij ZomerConcerten. Allemaal heel mooie verantwoordelijkheden.’

Moeilijk kiezen 

De selectie van de musici vindt Wittink een niet geringe uitdaging, omdat er veel talent rondloopt en er een beperkt aantal speeldata is. ‘De serie Jonge Nederlanders: dat zijn vijf concerten per seizoen, fantastisch natuurlijk, maar het is soms moeilijk kiezen. Het is mooi als we talenten al vroeg aan ons kunnen binden, bijvoorbeeld doordat ze het Koninklijk Concertgebouw Concours winnen of optreden tijdens een lunchconcert. De kans is groot dat deze musici een keer in de serie Jonge Nederlanders terechtkomen. Daarin zie je hoe muzikaal rijk ons land is.’

Het Nederlandse concert in de Rising Stars-serie kun je alleen bij ons meemaken

Bij Rising Stars ligt het weer anders, daarvoor kiezen drieëntwintig Europese concertzalen de sterren uit. Dat levert een reeks musici en ensembles op die gedurende één seizoen langs de grote zalen reizen met een specifiek programma, met als vast onderdeel een opdrachtcompositie. ‘Originele avonden’, noemt Wittink deze concerten, ’alleen al door dat gloednieuwe werk. Dit is een internationale serie. Het concert in Nederland kun je alleen bij ons meemaken.’

De Rising Stars van het seizoen 2024-2025 in de Kleine Zaal © Arcadio M. Lanz

Risico’s nemen 

‘Als programmeur probeer ik zo goed mogelijk in de gaten te houden welke talenten er rondlopen. Zo onderhoud ik contacten met de Kronberg Academy in Duitsland en de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo, daar studeert allemaal jong talent. De musici die ik uitnodig om in de Kleine Zaal te komen spelen, moeten voor mijn gevoel ook bij dit podium passen, ze moeten zich kwetsbaar op durven stellen, risico’s durven nemen. Dat geldt ook voor het publiek. Als luisteraar moet je je liefst helemaal openstellen om echt iets mee te kunnen maken. Mijn missie is geslaagd als je als luisteraar de zaal anders verlaat dan je binnenkwam.’

Met de Classical Highlights proberen we zoveel mogelijk jong publiek aan te spreken

Met jonge spelers overleggen, horen wat voor ideeën ze hebben, waar hun signatuur ligt, is voor Wittink een van de leukste dingen van zijn werk. Het zoeken naar bouwstenen voor een concert, hoe zet je een programma zo goed mogelijk in elkaar, die vraag wil hij samen met de musici beantwoorden. ‘Bij een strijkkwartet dat al decennia samenspeelt ligt dat anders. Deze musici weten precies wat ze willen en bieden vaak een programma aan waarvan ze weten dat ze daarin op hun best zijn. Dat is overigens ook een feest, de kwartetseries samenstellen. Er zijn zoveel prachtige ensembles wereldwijd, het is een voorrecht dat ik die mag uitnodigen. Tijdens de woensdagavondserie klinkt de jonge garde en in de serie Wereldberoemde Strijkkwartetten, de naam zegt het al…’

Presentator Camiel Jansen en violist Timothy Chooi in Classical Highlights © FlashTag Photography

Jong publiek 

‘Ik vind de series Classical Highlights en Masterpieces Unboxed, die ik samenstel, ook erg aantrekkelijk. Met de Highlights proberen we zoveel mogelijk jong publiek aan te spreken. Hoogtepunten uit de muziekliteratuur voor onder meer fluit, cello en piano komen dit seizoen voorbij. Allemaal heel behapbaar. Het is echt leuk dat je als jonge bezoeker een leeftijdgenoot de sterren van de hemel ziet spelen. Zo’n avond vliegt voorbij. Masterpieces Unboxed is een duik in het diepe. In deze serie neemt een presentator een bepaald stuk onder de loep. De muziek wordt daarbij live uitgevoerd, ook door jonge spelers.’

Het Animato Kwartet en presentator Gijs Kramers in Masterpieces Unboxed © Jessie Kamp

Vleugels geven 

Wat hoopt Wittink voor elkaar te krijgen in de series die hij samenstelt? ‘In het algemeen hoop ik dat ik in mijn rol de musici vleugels kan geven door ze zo goed mogelijk te ondersteunen, in hun plannen, in de aanloop naar hun concert. Dat ze dat gordijntje doorgaan, het podium op, en zich tijdens hun concert als een vis in het water voelen. Als alles klopt, dan krijgt de achterste rij dat ook mee.’

‘Die jonge spelers hebben veel waar ze mee bezig zijn, hoor. Het is niet meer zo dat een musicus alleen maar de sterren van de hemel moet kunnen spelen. Er wordt van ze verwacht dat ze op social media actief zijn, ze moeten zichzelf goed kunnen presenteren, multidisciplinair kunnen werken, stalen zenuwen hebben. Ze moeten nog net niet op hun hoofd kunnen staan. Ik wil maar zeggen: de druk is groot, de lat ligt hoog.’

De mooiste muziek delen met publiek is voor mij het bijzonderste wat er is

‘Ik weet als altviolist hoe het is om je te pletter te studeren en dan de muziek uit te voeren. De mooiste muziek delen met publiek is voor mij het bijzonderste wat er is. Muziek is een geloof, een manier van leven. Ik kan het niet uitleggen.’